Migrant, refugee ႏွင့္ asylum-seeker ဆိုတဲ့ စကားလုံးေတြကို ဘယ္လို မွန္ကန္ေအာင္ သုံးမလဲ

Migrant,-refugee,-asylum-seeker-(Bengin-Ahmad).jpg

ယခုႏွစ္တြင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ အာဖရိကႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသတို႔မွ သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာသူမ်ားသည္ အေၾကာင္းအရင္း မ်ဳိးစံုႏွင့္  ဥေရာပတိုက္သုိ႔ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကပါသည္။ အခ်ဳိ႕သူမ်ားသည္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ သူတို႔ႏုိင္ငံမ်ားကို ဝန္းရံလာသည့္စစ္ပြဲမ်ားမွ ေရွာင္ေျပးၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕မွာ သူတို႔ ကုိယ္တိုင္ႏွင့္ သူတို႔မိသားစုမ်ားအေပၚ အတိအက် က်ေရာက္လာမည့္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားမွ ထြက္ေျပးၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕မွာမူ သူတို႔ ထြက္ခြာခဲ့ သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ရရွိႏုိင္ေသာ လစာမ်ားထက္ မ်ားစြာပုိမိုျမင့္မားသည့္ လစာမ်ဳိး ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ရရွိလ်က္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္၍လာၾကသူမ်ား လည္း ရွိပါသည္။ ထို႔ျပင္ အခ်ဳိ႕သူမ်ားသည္ ဥေရာပတြင္ အလုပ္မလုပ္ေနသူမ်ားကိုပင္ က်န္းမာေရး ၾကည့္႐ႈေစာင္မေပးမႈႏွင့္ ေငြေၾကးအခ်ဳိ႕ေထာက္ ပံ့ေပးမႈမ်ား ရွိေၾကာင္းၾကားမိၾကမည္မွာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ မရွိပါ။ သတင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းမ်ားသည္ ဤကဲ့သို႔အမ်ဳိးအစား ရွင္းလင္းကြဲျပားစြာရပ္တည္ေနၾကသည့္ လူမ်ား အေၾကာင္းကိုပင္ ေဖာ္ျပေပးရန္ မၾကာခဏပင္ အခ်ိန္ (သို႔မဟုတ္) ေနရာမရွိဘဲ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ထုိသူမ်ားကိုမည္သို႔ေခၚေဝၚၾကပါ သနည္း။ Migrant (ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူ) ဟူေသာစကားလံုးသည္ အေျဖပံုစံ ေပါက္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ဤစကားလံုးတြင္ျပႆနာမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ Migration (ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ျခင္း) ဆိုသည္မွာ လူအမ်ားက မိမိတို႔ႀကီးပြားတိုးတက္ေရးအတြက္ မိမိတို႔ ဘာသာ ဆံုးျဖတ္ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာအရ “migrants” (ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား) အား (အကယ္၍ သူတို႔သည္ သင္ေနထိုင္ေသာႏို င္ငံသို႔ လာၾကပါက) “immigrants” (ေရႊ႕ေျပာင္းဝင္ေရာက္ အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား) ဟူ၍လည္းေကာင္း သို႔မဟုတ္ (အကယ္၍သင္ေန ထိုင္ေနေသာႏိုင္ငံမွ ထြက္ခြာေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါက) “emigrants” (ေရႊ႕ေျပာင္းထြက္ခြာသြားၾကသူ မ်ား) ဟူ၍ လည္းေကာင္း ေခၚေဝၚၾကပါသည္။ ”Migrant” (ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္သူ) ဟူေသာ စကားလံုးမွာ ထိုအသံုးအႏႈန္းမ်ားႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ၾကားေနအျမင္ရွိျခင္း ဆိုသည့္ ေကာင္းကြက္ကေလး အနည္းဆံုး ရွိေနပါသည္။

သို႔ေသာ္ ဤသို႔ဆုိလွ်င္ ဘဝသစ္တစ္ခုကို ရွာေဖြႏုိင္ရန္ စဥ္းစားေတြးေခၚထားသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တစ္ခုျပဳလုပ္လိုက္ျခင္း ဟူသည့္ သြယ္ဝိုက္ေသာ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္မႈမ်ဳိး ရွိလာျပန္ပါသည္။ ဤသို႔ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းမ်ဳိး ဆိုသည္မွာ ေရးႀကီးသုတ္ပ်ာႏွင့္ သယ္ႏိုင္သမွ်ဘာမဆို ဆြဲယူၿပီး မၾကာခင္ ေရာက္ရွိလာေတာ့မည့္ အ ၾကမ္းဖက္မႈတစ္ခုခု၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမွ ထြက္ေျပးျခင္းမ်ဳိးျဖစ္သည္ဟု စိတ္ကူးထဲတြင္ မေပၚေပါက္ေစပါ။ ၎ကဲ့သို႔ ထြက္ေျပးေျပာင္းေရႊ႕သူမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးသည့္ စကားလံုးမ်ားတြင္လည္း ျပႆနာရွိပါသည္။ ”Refugee” (ဒုကၡသည္) ဟူသည့္ စကားလံုးသည္ passive word (အျပဳလုပ္ခံျပစကားလံုး) ျဖစ္သည္။ (စကားလံုး အဆံုးသတ္ပံုမွာ ျပင္သစ္ဘာသာ စကားအရ past participle ေခၚျပဳလုပ္ခံျပပုဒ္ကို ေဖာ္ၫႊန္းသည့္ အဆံုးသတ္ပံုမ်ဳိး (-ee) ျဖစ္ေနပါသည္။ သို႔ေသာ္ အဂၤလိပ္ဘာ သာစကားတြင္မူ -ee ႏွင့္အဆံုးသတ္ေသာ စကားလံုးတုိင္းသည္ passive subjects အျပဳလုပ္ခံ ကတၱားပုဒ္ကိုမေဖာ္ျပပါ။) သို႔ေသာ္ ပိုမိုႀကီးမားသည့္ျပႆနာမွာ “refugee” (ဒုကၡသည္) ျဖစ္ေၾကာင္းကို တရားဥပေဒအရ တရားဝင္သတ္မွတ္ၿပီး ျဖစ္ပါက ထိုသူအား အိမ္ျပန္ပို႔၍မရေတာ့ပါ။ ယဥ္ေက်းသည့္ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုး လက္မွတ္ေရးထုိးကာ   သေဘာတူညီလိုက္ၾကသည့္ ဒုကၡသည္အဆင့္အတန္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းဆိုင္ရာ ၁၉၅၁ ခု အမ်ား သေဘာတူညီခ်က္တြင္ refugee ဟူသည္ သူ/မ ၏ လူမ်ဳိးစုႏြယ္၊ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရးထင္ျမင္ယူဆခ်က္ သို႔မဟုတ္ တစ္စံုတစ္ခုေသာ လူမႈအဖြဲ႕ တြင္အသင္းဝင္ျဖစ္ျခင္း စသည္တို႔တစ္ခုခု အေပၚအေျခခံ၍ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာႏွင့္ မမွ်တစြာခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း ခံရမည္ဆိုသည့္ အေၾကာင္းရင္းခိုင္လံုမႈရွိသည့္ အေၾကာက္တရား တစ္ခုခုေၾကာင့္ မိမိႏိုင္ငံသို႔မျပန္ရဲ သို႔မဟုတ္ မျပန္ခ်င္ေသာသူဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။ အတည္ျပဳသတ္မွတ္ၿပီးေသာ ႏိုင္ငံတကာဒုကၡသည္ ဥပေဒ (principle of non-refoulement ဟု အမ်ားေခၚဆိုၾကေသာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာႏွင့္ မမွ်တစြာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမွန္တကယ္ခံေနရသည့္ ဒုကၡသည္အား ထိုသို႔ျပဳမူဆက္ဆံမည့္သူထံ ျပန္ပို႔ျခင္းအားတားျမစ္သည့္ဥပေဒ) အရ ဤကဲ့သို႔ေသာအေၾကာင္းရင္း ခိုင္လံုမႈ ရွိသည့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာႏွင့္ မမွ် တစြာခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္း ခံရရန္ရွိသည့္ အေၾကာက္တရား ကိုရင္ဆိုင္ရရန္  တစ္စံုတစ္ ေယာက္အားျပန္ပို႔ျခင္းသည္ တရားဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းျဖစ္လာပါသည္။

The Sunday Times (ယူေကမွ တနဂၤေႏြသတင္းစာတစ္ေစာင္) ၏ မၾကာေသးမီက ေခါင္းႀကီးပိုင္းတစ္ခုတြင္ “UK deports 52 Syrian refugees” (အဂၤလန္ ႏိုင္ငံသည္ ဆီးရီးယား ဒုကၡသည္ ၅၂ ဦးအား ႏိုင္ငံျပန္ပို႔လိုက္ျခင္း) ဟုေရးသားထားခ်က္သည္ (ဥပေဒအရစကားေျပာလွ်င္) ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ သည္ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒကို ျပင္းထန္စြာ ခ်ဳိးေဖာက္မိၿပီဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုေဆာင္းပါး၏ စာသားအရ တကယ့္ အျဖစ္အပ်က္သည္ ထိုကဲ့သုိ႔ မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားစြာေတြ႕ႏုိင္ပါသည္။ Deportees (ႏိုင္ငံသို႔ျပန္ပို႔ခံရသူမ်ား) (ဤေနရာတြင္လည္း ျပဳလုပ္ခံရသူ ပုဒ္ျဖစ္ေသာ -ee ႏွင့္အဆံုးသတ္ထားပါသည္။) သည္ ဥပေဒအရ refugees (ဒုကၡသည္မ်ား) အဆင့္သို႔ မေရာက္ ရွိခဲ့ေသးေပ။  

၎တုိ႔သည္ “asylum-seekers”(ႏိုင္ငံေရးခိုလံႈခြင့္ရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ား) သို႔မဟုတ္ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အဆင့္ သတ္မွတ္ခံရမႈကို ရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ား အဆင့္တြင္သာ ရွိေနခဲ့ပါသည္။  

ဤသို႔ ပိုမို၍ ၾကားေနက်ေသာ အသံုးအႏႈန္းသည္ သတင္းေထာက္ သို႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံေရးသမားကို ငါးမွ်ားခ်ိတ္မွလြတ္သြားေစပါသည္။ သို႔ေသာ္ asylum-seeker ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းတြင္လည္း ျပႆနာမ်ားရွိေနပါသည္။

ႏိုင္ငံေရး ခိုလံႈခြင့္ရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈလုပ္ငန္းစဥ္သည္ ခက္ခဲ႐ႈပ္ေထြးၿပီး တကယ္တမ္း မလိုအပ္သည့္ ရွည္လ်ားေသာ ႐ံုးလုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္ကို ေက်ာ္ျဖတ္ ရသျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ၾကျခင္းကို ဆန္႔က်င္ေသာ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားက ၎ကိုေပးရန္ ႀကိဳးစားေနသည့္ မေကာင္းအျမင္ အေရာင္ကြဲမ်ဳိး ရရွိသြား သည္ ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဥေရာပရွိလူမ်ားစြာတုိ႔သည္ “asylum-seekers” (ႏိုင္ငံေရး ခိုလံႈခြင့္ရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ား) ဆိုသည္မွာ အမွန္တကယ္တြင္ မိမိ သေဘာတိုင္းအိမ္မွ ထြက္ခြာလာၾကၿပီး အလကားရသည့္ ဝင္ေငြႏွင့္ အက်ဳိးခံစားခြင့္မ်ားပါရွိသည့္ သက္ေသာင့္သက္သာ ရွိေသာ ဘဝမ်ဳိးကို ဥေရာပတြင္ ရွာေဖြေနၾကသူမ်ားဟု ယူဆၾကပါသည္။ လူမ်ားစြာတို႔သည္ asylum-seeker ဟူေသာစကားလံုးကို “scrounger” (လိုခ်င္ေသာအရာတစ္ခုကို မိမိဘာသာ မႀကိဳးစားဘဲ သူတစ္ပါးထံမွ လက္ျဖန္႔ ေတာင္းယူတတ္သူ)  ဟူေသာစကားလံုး၏ အဓိပၸာယ္ဆင္တူေသာ စကားလံုး အျဖစ္ သံုးစြဲေနၾကျခင္းကို ရွင္းလင္းစြာ သိလာသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ asylum-seekers မ်ားခံစားရရွိေနၾကသည့္ ရွက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ျပဳမႈဆက္ဆံမႈမ်ဳိး (ဥပမာ – ရာဇဝတ္မႈမ်ားတြင္ အျပစ္ရွိေၾကာင္း သက္ေသျပခံလွ်င္ ၿခံစည္း႐ိုး ပိတ္ထည့္ခံထားရျခင္းမ်ဳိး) အဘယ့္ေၾကာင့္ ရရွိၾကသည္ဆိုသည့္ ကိစၥမွာ ပိုမို၍ နားလည္လြယ္လာပါသည္။

ဤသို႔ေသာ  အားလံုး႐ႈပ္ေထြးေနသည့္ စီးဆင္းမႈထဲတြင္ ဝင္ေရာက္ေရာယွက္၍ ပါဝင္ေနသည္မွာ သူတို႔ထြက္ခြာခဲ့ေသာ ေနရာမ်ားထက္ ဝင္ေငြမ်ား၊ က်န္းမာေရး ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေပးမႈႏွင့္ ေနထိုင္ေရး ကိစၥမ်ားတြင္ မ်ားစြာ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ဥေရာပတြင္ အလုပ္လုပ္ရန္ အမွန္တကယ္ မိမိဆႏၵ အေလ်ာက္ ေျပာင္းေရႊ႕လာသူမ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ လူမ်ားကို ႐ံႈ႕ခ်မႈ အတုိင္းအတာတစ္ခု ပါဝင္ေသာ ေလသံမ်ဳိးႏွင့္ “economic migrants” (စီးပြားေရး အရေရႊ႕ေျပာင္း ေနထုိင္သူမ်ား) ဟု မၾကာခဏေခၚေဝၚၾကပါသည္။ (ဆိုလုိသည္မွာ သူတို႔သည္ “အမွန္တကယ္ ဒုကၡသည္မ်ား” မဟုတ္ၾကပါ။) လစာ ပိုမိုျမင့္မားေသာ ေနရာသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္းသည္ စီးပြားေရး သေဘာအရ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာင္းမြန္ျခင္းကို ျပသည္။ မိမိ၏ မိသားစုအတြက္ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ျခင္းမွာလည္း ရည္႐ြယ္ခ်က္ ျမင့္ျမတ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူမ်ားစြာတို႔သည္ ၎အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ဳိးႏွင့္ ဥေရာပသို႔ေရႊ႕ေျပာင္းရန္ အခြင့္အေရး မရွိေသာေၾကာင့္ ေနာက္ အခြင့္ အေရး တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေသာ asylum (ႏိုင္ငံေရးခိုလံႈခြင့္) ကိုရယူရန္ ႀကိဳးစားလာၾကပါသည္။ ဤအခ်က္သည္ ၎တို႔၏ျပဳလုပ္ရေသာ အေၾကာင္းရင္းခံ မည္မွ်ပင္ ျမင့္ျမတ္ေစကာမူ ႐ိုးသားရမည္ ဟူေသာ သူတို႔၏ တာဝန္မွ ယိုယြင္းပ်က္စီးျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ေျပာင္းေရႊ႕ေန ထိုင္သူမ်ားသည္ ပံုမွန္အားျဖင့္ နယ္စပ္ကို တိတ္တဆိတ္ ေက်ာ္ျဖတ္ကာ စာရြက္စာတမ္းမ်ားမရွိဘဲႏွင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကပါသည္။ သူတို႔အား ေထာက္ခံ သူမ်ားသည္ ဤစာရြက္စာတမ္း မရွိမႈကို အခြင့္အေရးယူကာ သူတို႔အား “undocumented” (မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္းမရွိေသာ) ဟုေခၚေဝၚၾကေသာ္လည္း သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားက “illegalimmigrants” (တရားမဝင္ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား) ဟုေခၚေဝၚၾကပါသည္။

၎ေနာက္ ထိုစကားလံုးကိုပါ “illegals” (တရားမဝင္သူမ်ား) ဟု အတိုခ်ဳံ႕ေခၚေဝၚလိုက္ၾကပါသည္။

ခ်မ္းသာေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွ လူမ်ားစြာတို႔သည္ အစဥ္အၿမဲလုပ္ခဲ့သလို ႏုိင္ငံေရးအရ သတ္မွတ္ထားသည့္ နယ္နိမိတ္မ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ခ်င္ သို႔မဟုတ္ ေက်ာ္ျဖတ္ရန္ လိုအပ္ၾကသည္ ဆိုေသာ အခ်က္ကို လက္ခံ သေဘာေပါက္ျခင္း မ႐ွိၾကေသးပါ။ အကယ္၍ စိတ္ကိုလႈံ႕ေဆာ္ေစသည့္ အခ်က္မ်ားသည္ ေရာေထြးေနပါက ၎ သည္ျပစ္မႈတစ္ခုမဟုတ္ပါ။ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးမွ Pia Oberoi (ပီယာအိုဘဲ႐ြိဳင္း) က ဤသို႔ေရးသားပါသည္။ “သန္းေပါင္း မ်ားစြာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား အတြက္ အတိုင္းအတာ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ အတင္း အဓမၼဖိအား အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္လုပ္ရျခင္းႏွင့္ မိမိသေဘာဆႏၵ အေလ်ာက္ လုပ္ၾကျခင္းဟူသည့္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္သည္ ၎တို႔ခရီးစဥ္မ်ား၏ အဓိက သြင္ျပင္ လကၡဏာျဖစ္လာရပါသည္။ ၎ခရီးစဥ္မ်ားသည္လည္း ရွည္လ်ားကာ ဦးတည္ရာ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိကာ လူတစ္ေယာက္၏ ပတ္ဝန္းက်င္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေနထိုင္သည့္အဆင့္အတန္းတို႔လည္း ခရီးစဥ္ေရွ႕သို႔သြားသည္ႏွင့္အမွ် မၾကာခဏပင္ ႀကီးမားစြာ ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါသည္။” အျခားစကားလံုးမ်ားႏွင့္ ေျပာင္းလဲ၍ေျပာရလွ်င္ သူမက အလြန္ေခ်ာေမြ႕ေသာ စကားလံုးမ်ားႏွင့္ ေရး သားထားသလိုပင္ “လူသားတု႔ိ၏ အေတြ႕အႀကံဳနယ္ နိမိတ္မ်ားဆိုသည္မွာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ အလြန္အႏုစိတ္စြာ ေရးဆြဲထားေသာ ဥပေဒဆိုင္ရာအမ်ဳိးအစားခြဲျခား သတ္မွတ္ထားျခင္းတု႔ိက ျဖစ္ေစခ်င္သလို အစီအစဥ္ေသခ်ာမက်သကဲ့သို႔ သပ္ရပ္စြာခြဲျခားႏိုင္ျခင္းလည္းမ႐ွိပါ။”

စကားလံုးမ်ားသည္ သပ္ရပ္ပါသည္။ ဘဝက ႐ႈပ္ေထြးပါသည္။ လက္႐ွိသံုးစြဲ၍ ရႏိုင္ေသာ ႐ႈပ္ေထြးေနသည့္ေဝါဟာရမ်ားသည္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကျခင္း၏ အေကာင္းဆံုး ဆိုေသာ အရာကို မသက္မသာျဖစ္ေစသည့္ မည္သည့္အရာမွ မပါေစဘဲ ရရွိရန္ႀကိဳးစားေသာအေနႏွင့္ အေနာက္ တိုင္းႏိုင္ငံမ်ားက ေရးဆြဲ ထားသည့္ တစ္ဝက္သာစဥ္းစား ေတြးေခၚထားေသာ မူဝါဒ အ႐ႈပ္အေထြးမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ပါသည္။ “Migrants” (ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား) ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းသည္ ထိုေရြ႕လ်ားေနေသာ လူမ်ားအားလံုး အတြက္ အေကာင္းမြန္ဆံုး ေယဘုယ်က်ေသာ အသံုးအႏႈန္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေရးႀကီး သုတ္ပ်ာႏွင့္လုပ္ကိုင္ေနရျခင္း သေဘာမ်ိဳးမပါရွိပါ။ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ မဲေပးၾကသူမ်ား သတိျပဳၾကရမည္မွာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ သူမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ခိုလံႈခြင့္ ရ႐ွိရန္ ႀကိဳးစားေနသူမ်ားသည္လည္း အျခားေသာအရာမ်ား အားလံုးထက္ လူသားမ်ားျဖစ္ေနသည္ဆိုသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

ဗဟုသုတျဖစ္ဖြယ္ရာေဝါဟာရႏွင့္ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ား A refugee (ဒုကၡသည္) ဆုိ သည္မွာ သူတို႔၏လူမ်ဳိးစုႏြယ္ . . .  စသည္တို႔အေပၚအေျခခံ၍ ရက္ စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာႏွင့္ မမွ်တစြာ ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းခံ ရရန္ အေၾကာင္းရင္း ခိုင္လံုမႈရွိသည့္ အေၾကာက္တရားေၾကာင့္ သူတို႔၏ႏိုင္ငံသို႔ျပန္၍မရ သို႔မဟုတ္ မျပန္ခ်င္ေတာ့သည့္ သူဟု ကုလသမဂၢက အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။

(၁) refugee  (Noun)

ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး သို႔မဟုတ္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာအေၾကာင္း အရင္းမ်ားေၾကာင့္ (သို႔မဟုတ္) စစ္မက္ျဖစ္ပြားျခင္းေၾကာင့္ သူတို႔၏ကုိယ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွ ထြက္ေျပးလြတ္ ေျမာက္လာေသာသူ။

(၂) immigrant (Noun)

အျခားႏိုင္ငံတစ္ခုသို႔  ထိုေနရာတြင္ အၿမဲတမ္းေနထုိင္ရန္ ေရာက္ရွိလာေသာသူ။

(၃) persecution (Noun)

တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ သူအား သူတို႔၏မ်ဳိးႏြယ္စု၊ ဘာသာ ေရး သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံေရးယံုၾကည္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အခ်ိန္ကာလ ၾကာရွည္စြာ တရားမွ်တျခင္းမရွိဘဲ (သို႔မဟုတ္) ရက္စက္စြာ ဆက္ဆံျခင္း (သို႔မဟုတ္) တစ္စံုတစ္ေယာက္အား သူတို႔ဘာသာလြတ္လပ္စြာ ေနခြင့္ေပးရန္ ျငင္းဆိုျခင္းျဖင့္ စိတ္အေႏွာင့္ အယွက္ေပးျခင္း။

(၄) armed conflict (Noun)

တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ ဆန္႔က်င္ေသာ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ား သို႔မဟုတ္  စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ရွိၾကေသာသူမ်ားအၾကား လက္ရွိ ျဖစ္ေနသည့္သေဘာမတူညီမႈႏွင့္ ၎သေဘာမတူညီမႈေပၚ လက္နက္မ်ား သံုစြဲျခင္း။

(၅) asylum (Noun)

ကာကြယ္ေပးထားျခင္း သို႔မ ဟုတ္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈရွိျခင္း။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ မိမိႏိုင္ငံအားစြန္႔ခြာ ရန္ဖိအားေပးျခင္း ခံရေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား အစိုးရ တစ္ခုမွ ေပးသည့္ အကာအကြယ္။ ခိုလႈံခြင့္။

(၆) influx (Noun)

လူ သို႔မဟုတ္ အရာ၀တၳဳမ်ား အေရအတြက္ ေျမာက္ျမားစြာ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ေရာက္ရွိလာျခင္း။

(၇) minority (Noun)

မိမိတို႔ထက္ပိုမို၍ႀကီးမားေသာ အုပ္စုရွိေသာ ကြဲျပားသည့္ လူမ်ဳိးစုႏြယ္ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံသားမ်ားေနထိုင္ေနသည့္ႏိုင္ငံ သို႔မဟုတ္ ေနရာေဒသ တစ္ခုတြင္ ေနထိုင္ လ်က္ ရွိသည့္ ႏိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ လူမ်ဳိးစုႏြယ္အုပ္စု။

(၈) migration legislation (Noun)

မိမိတို႔၏ေမြးရာေျမ မဟုတ္ေသာႏိုင္ငံတစ္ခုသို႔ ဝင္ေရာက္ အေျခခ် ေနထုိင္ၾကသူမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရမွအႀကံျပဳတင္ျပ ေပးကာ လႊတ္ေတာ္မွ တရားဝင္ သတ္မွတ္ေပးထားသည့္ ဥပေဒ တစ္ခု (သို႔) ဥပေဒတြဲမ်ား။

(၉) asylum seeker (Noun)

မၾကာခဏပင္ ႏိုင္ငံေရး အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေစ သို႔မဟုတ္  စစ္မက္ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ လံုၿခံဳစိတ္ခ်မႈရႏိုင္ေရးအတြက္ မိမိ ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို စြန္႔ခြာ ရသည့္ သူ။ အျခားႏိုင္ငံ တစ္ခုသို႔ ခရီးသြားၾကၿပီး ထိုႏိုင္ငံ၏ အစိုးရက သူတို႔အား အကာကြယ္ေပးရန္ႏွင့္ ထိုႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခြင့္ ေပးရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾက သူမ်ား။

(၁၀) detention centre (Noun)

လိုအပ္သည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား မပါရွိဘဲ ႏုိင္ငံတစ္ခုသို႔ဝင္ ေရာက္လာသူမ်ားအား တိုေတာင္းသည့္ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခု ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္သည့္ေနရာ။

Economist.com ႏွင့္ learnenglish.britishcouncil.org မွ Migrant, refugee, asylum-seeker… ႏွင့္ Refugees တို႔မွ ကိုးကားဘာသာျပန္ဆို ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။