ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈကို အေလးထား ေစာင့္ၾကည့္သင့္ၿပီလား

sea-level-rise-1.jpg

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းကပဲ NASA ကေန အေရးေပၚ အစည္းအေဝး တစ္ခုကို ေခၚယူ ျပဳလုပ္ခဲ့တာ ေတြ႕ရၿပီး အဲဒီလို အစည္းအေဝး ေခၚရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါၿပီ၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အတြက္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈက ဘာေတြ အေရးပါပါသလဲ၊ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါ သလဲ။ အလြယ္တမ္း ေျပာရရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ေျမကမ႓ာကို ေရလႊာက ဝါးၿမိဳလာတဲ့သေဘာပါ။ ေျမေတြ ဆံုး႐ံႈးလာရပါတယ္၊ လူေတြေနထိုင္ အေျခခ်ႏုိင္တဲ့၊ စိုက္ပ်ိဳး ရိတ္သိမ္းႏုိင္တဲ့ ေျမေနရာေတြ ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ကို တျဖည္းျဖည္း ေရာက္ရွိသြားတာပါ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသေတြနဲ႔ အဆိုပါ ေဒသေတြမွာ  ေနထိုင္တဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ ရင္ေလးစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

လက္ရွိမွာ သူတို႔ ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ ေျမေတြဟာ ေနာက္တစ္ခ်ိန္၊ ႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္းမွာ ေရေအာက္ကို ေရာက္ရွိ လာႏုိင္ၿပီးေတာ့ ေျမယာ ဆံုး႐ံႈးမႈနဲ႔ ေျမယာ လက္မဲ့ ျဖစ္မႈေတြ ေတြ႕ႀကံဳလာရႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ NASAက ေထာက္ျပတဲ့ အေရးႀကီး တစ္ခ်က္ကေတာ့ ပထမဆံုး ေျမယာ ဆံုး႐ံႈးမႈနဲ႔ ေရလႊမ္းမိုး ခံရႏုိင္မႈ အပိုင္းမွာ ကမ္း႐ိုးတန္း ေျမနိမ့္ ေဒသမွာ ေနထိုင္သူေတြနဲ႔ အဆိုပါ ေျမေနရာေတြ အရင္ဆံုး ေရလႊမ္းခံရႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆိုတာပါ။ NASA အေနနဲ႔ကေတာ့ ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈကို ေစာင့္ၾကည့္ ေနခဲ့တာ ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္ လာပါ ၿပီ။ အခုေတာ့ သူက ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြက ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ အေနအထားနဲ႔ အခုႏွစ္ပိုင္း အတြင္း ျမင့္တက္လာမႈေတြကို ပံုေတြနဲ႔  ႏိႈင္းစာ ေထာက္ျပလာခဲ့တာပါ။

ေနာက္ၿပီး NASA ရဲ႕ အဆိုမွာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈ အေနနဲ႔ ခန္႔မွန္းသိရွိဖို႔ ခက္ခဲၿပီးေတာ့ ျမင့္တက္မႈႏႈန္းဟာ ျမန္ဆန္ခ်င္ရင္လည္း ျမန္ႏိုင္သလို အခ်ိန္ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိလည္း ၾကာႏုိင္ေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကမ္း႐ိုးတန္းေန ျပည္သူေတြ အတြက္ေတာ့ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ထားသင့္ပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ အရေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္စုကေန ရာစုႏွစ္ တစ္စုအတြင္း ပင္လယ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈ သိသိသာသာ တိုးတက္လာႏုိင္တာေၾကာင့္ ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕ အေျခခ်မႈလိုမ်ိဳး ျပင္ဆင္မႈေတြ ႀကိဳတင္ လုပ္ေဆာင္ထားသင့္ ပါတယ္၊ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီး တစ္ခ်က္ အေနနဲ႔ သိမွတ္ထားရမွာ ကေတာ့ အဆိုပါ ပင္လယ္ေရ ျမင့္တက္မႈ ျဖစ္စဥ္ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ရပ္တန္႔သြားမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာပါပဲလို႔ NASAက ပညာရွင္ Josh Willis က ေျပာပါတယ္။

အခုလို ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ျမင့္တက္လာမႈ ျဖစ္စဥ္ကို ျဖစ္လာေစတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ ရွိတယ္လုိ႔လည္း သူက ဆက္ရွင္းျပပါ တယ္။ ပထမ တစ္ခ်က္ကေတာ့ အပူပ်ံ႕ႏွံျခင္းေၾကာင့္ပါတဲ့၊ ကမ႓ာရဲ႕ အပူခ်ိန္ က်ေရာက္မႈ ျမင့္တက္လာတာနဲ႔အတူ ပင္လယ္ေရေတြဟာ အပူေၾကာင့္ ေဘးဘက္ကို ပ်ံ႕ႏ႔ွံျမင့္တက္ လာတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ ပင္လယ္ေရ ထုထည္ကိုလည္း တိုးလာေစသလို ေရမ်က္ႏွာျပင္လည္း ျမင့္တက္လာေစတာပါတဲ့။ ဒီလို ပင္လယ္ေရ အပူခ်ိန္ တိုးတက္လာရတဲ့ အေၾကာင္းရဲ႕ အဓိက အေျခခံ အခ်က္က ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕ထုတ္ လႊတ္မႈနဲ႔ ေလထုအတြင္း ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕ ပါဝင္မႈ ႏႈန္းေတြလည္း မ်ားျပားလာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ဒီလိုမ်ိဳး ေလထုအတြင္း ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕ပါဝင္မႈ ႏႈန္းျမင့္တက္လာတာက ကမ႓ာရဲ႕ ေလထု အပူခ်ိန္ကို ျမင့္တက္လာေစသလို ေဂဟစနစ္အရ ေလထုနဲ႔ ေျမထုရဲ႕ အပူခ်ိန္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ပင္လယ္ေရထုက စုပ္ယူေပးတာ ေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပင္လယ္ေရ အပူခ်ိန္လည္း တိုးတက္လာပါေတာ့တယ္။

ေနာက္ထပ္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာေစတဲ့ ဒုတိယတစ္ ခ်က္ကေတာ့ ေရခဲေတာင္ေတြ အရည္ေပ်ာ္ျခင္းေၾကာင့္ပါ။  အထူးသျဖင့္ ဂရင္းလန္းနဲ႔ အာတိတ္ နယ္ဘက္က ေရခဲေတာင္ေတြ အရည္ ေပ်ာ္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသလို အဆိုပါ ေရခဲေတာင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ၿဂိဳဟ္တု ပံုရိပ္ေတြ အရလည္း သိသာတဲ့ ေရခဲ အရည္ေပ်ာ္ ေပ်ာက္ဆံုးမႈေတြ ျမင္ေတြ႕ေနရ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ NASA အေနနဲ႔က လက္ရွိ ကမ႓ာေရခဲလႊာေတြကို ထုထည္ အတိုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ထိ ရွိေနတယ္၊ ဆိုတာေတြကို ၿဂိဳဟ္တုကေန တစ္ဆင့္ ပံုရိပ္ ေတြ ႐ိုက္ကူး သိမ္းဆည္းထားၿပီး ျဖစ္သလို ႏွစ္စဥ္ တိုက္စစ္ ေလ့လာမႈေတြလည္း လုပ္ေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ ေရခဲ အရည္ေပ်ာ္ ေပ်ာက္ဆံုးႏႈန္းေတြကို သိရွိေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပ အၿပီးမွာေတာ့ NASA ကေန အခု ၂၀ ရာစုႏွစ္အတြင္း ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈႏႈန္းကို ထုတ္ျပပါေတာ့တယ္။ ပံုရိပ္နဲ႔ မွတ္တမ္းေတြအရ အခုရာစုႏွစ္ အတြင္း ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ၂၀၃ မီလီမီတာ ျမင့္တက္္ လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ လက္မနဲ႔ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ ၈ လက္မ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ကမ႓ာနဲ႔ အဝွမ္း တစ္ေျပးညီ ျမင့္တက္လာမႈ အတိုင္းအတာအရ အခု ရာစုႏွစ္ မကုန္ခင္ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ျမင့္ တက္လာမႈႏႈန္းက ၀.၉ မီတာနဲ႔ညီမွ်တဲ့ ၃ ေပေလာက္ ထိေအာင္ ျမင့္တက္လာဖုိ႔ ရွိေနတာ ပါ။ ဒါဟာ ၂၃ ႏွစ္တာ NASA ရဲ႕  ၿဂိဳဟ္တုက တစ္ဆင့္ ေလ့လာထား ရွိတဲ့ မွတ္တမ္းေတြနဲ႔ ျပင္သစ္ အေျခစိုက္ Centre National d’Etudes Spatiales အဖဲြ႕တို႔ ပူးေပါင္း ေလ့လာမႈကေန ရရွိလာတဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈနဲ႔ အတူ အေမရိကန္ အေနာက္ပိုင္း ကမ္း႐ိုးတန္း တစ္ေလွ်ာက္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အခ်ိန္ကေန အခုအတြင္း ေျမယာ ဆံုး႐ံႈးမႈ သိသိသာသာ ျဖစ္ခဲ့တာကိုလည္း NASA က ေထာက္ျပပါတယ္။  သူတို႔ရဲ႕ ေနာက္ထပ္ ခန္႔မွန္းခ်က္ကေတာ့ လာမယ့္ ဆယ္စုႏွစ္ အတြင္းကေန စတင္ၿပီး ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈႏႈန္း သိသာလာဖုိ႔ ရွိသလို ျမန္ဆန္လာမယ္လုိ႔လည္း ဆိုတာပါ။ ေနာက္ဆံုး တစ္ခ်က္ကေတာ့ အပူလိႈင္း ျဖတ္သန္း စီးဆင္း တိုက္ခတ္မႈေတြကလည္း ဒုတိယ တစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ေရခဲေတာင္ေတြ အရည္ေပ်ာ္မႈ ႏႈန္းကို ျမန္ဆန္ေစသလို ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေတြနဲ႔ မိုးမမွန္မႈ၊ မိုးနည္းမႈ၊ မိုးမ်ားမႈေတြကိုပါ ျဖစ္ လာေစပါတယ္တဲ့။ ပညာရွင္က ဆက္ၿပီးေတာ့ အာတိတ္က ေရခဲ ေတြ အရည္ေပ်ာ္မႈနဲ႔ အတူ ပင္လယ္ေရ ထုထည္ ျမင့္တက္လာမႈ ကလည္း သိသာလာေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ေရခဲေတာင္ေတြရဲ႕ ပမာဏဟာ ထုထည္ အလြန္တရာ ႀကီးမားသလို အဆိုပါ ေရခဲေတြ အရည္ေပ်ာ္မႈေၾကာင့္ ပင္လယ္ ထဲ ေရာက္ရွိ၊ ထပ္တိုးလာတဲ့ ေရေတြရဲ႕ ပမာဏဟာလည္း အလြန္တရာ မ်ားျပားလွတယ္လုိ႔ ေထာက္ျပပါ တယ္။ လက္ရွိ အာတိတ္မွာ ရွိေနတဲ့ ေရခဲေတြရဲ႕ အရည္ေပ်ာ္ႏႈန္းက ျမင့္တက္မ်ားျပားေနတာ မွန္ေပမယ့္ ျပႆနာအႀကီးစား အေနအထားေလာက္ေတာ့ မဟုတ္ ေသးပါဘူး၊ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ထပ္ အခ်ိန္ ဘယ္ေလာက္ ထိေအာင္ ေဂဟစနစ္က ပံုမွန္ လည္ပတ္ေနမလဲ ဆိုတာ အာမခံခ်က္ေတာ့ မရွိပါဘူးလို႔ ကယ္လီဖိုးနီးယားတကၠသိုလ္က ပညာရွင္ Eric Rignot က ေျပာထားပါတယ္။

သူကပဲ ဆက္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေလ့လာခ်င္တဲ့ အပိုင္းတခ်ဳိ႕က ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ေအာက္မွာလည္း ေရာက္ေနတဲ့ ေရခဲလႊာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အတြက္ ေလ့လာမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ ဖုိ႔ အခက္အခဲလည္း ရွိေနပါေသးတယ္၊ သူတို႔က ေရေအာက္ထဲမွာ ေပေပါင္းမ်ားစြာ အနက္ရွိေနတာေၾကာင့္ ၿဂိဟ္တုကေန တစ္ဆင့္ ပံုေတြ ႐ိုက္ကူး ေလ့လာဖို႔လည္း အခက္အခဲ ရွိေနတာပါ၊ ဒီအတြက္ ေသခ်ာတဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္ကို မထုတ္ေပးႏုိင္ေသးတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး Eric ရဲ႕ စကား အရေတာ့ ေသခ်ာတာ တစ္ခုက ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈ ျဖစ္ကို ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ မနက္ျဖန္လည္း ျဖစ္ႏုိ္င္သ လို ဆယ္စုႏွစ္လည္း ၾကာႏုိင္ပါတယ္၊ ရပ္တန္႔လို႔လည္း မရပါဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ေရခဲလႊာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ ေနာက္ဆံုး ေျခာက္ႏွစ္တာ တိုင္းတာ ႏိႈင္းယွဥ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္သလို ေရခဲ အရည္ေပ်ာ္ႏႈန္းေတြကိုပါ ေလ့လာ မွတ္သားၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ NASA က ဆိုပါတယ္။ အဆိုပါ ေရခဲ အရည္ေပ်ာ္မႈေတြကေတာ့ ဂရင္းလန္းက ေရခဲေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

အစည္းအေဝးမွာ NASAက ပံုေတြကို ေဆးေရာင္ေတြ ခ်ယ္ၿပီး ေရျပင္ျမင့္တက္လာမႈကို သ႐ုပ္ျပခဲ့သလို အဆိုပါ ျမင့္တက္ႏႈန္းေတြ အရ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသ အေျခ စိုက္ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ အတြက္ ေျမေနရာဆံုး႐ံႈးမႈ ေဘးအႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေနအထားကို ေရာက္လာတာပါ။ ကမ႓ာ့အႀကီးဆံုး ၿမိဳ႕ႀကီးေတြထဲက ၁၁ ၿမိဳ႕ဟာ ပင္လယ္ ကမ္း႐ိုးတန္းမွာ အေျခစိုက္ထားတာ ျဖစ္သလို အေမရိကန္ တစ္ႏုိင္ငံတည္းမွာတင္ လူသန္းေပါင္း ၁၆၀ က ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္လ်က္ ရွိေနတာပါ။ ဒီလို ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈနဲ႔ ဆံုး႐ံႈးလာႏိုင္တဲ့ ေျမေနရာေတြ အေၾကာင္းကို ေျပာဆို တင္ျပ အၿပီးမွာေတာ့ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္မႈက ေရႀကီး၊ ေရလႊမ္းမႈမ်ဳိးလို ေရအတက္၊ အက် မရွိႏုိင္ေၾကာင္းနဲ႔ ပံုေသ အေနနဲ႔ ျမင့္တက္သြားခဲ့ၿပီ ဆိုရင္ ေျမေနရာ ျပန္လည္ ရႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္သလို အခုလို ပင္လယ္ေရ ျမင့္တက္မႈေတြက ဟာရီကိန္း မုန္းတိုင္ေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစႏုိင္သလို ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသေတြကို ေရႀကီးမႈေတြ ျဖစ္ လာေစႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုသြားပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံအေနနဲ႔လည္း ပင္လယ္ ကမ္း႐ိုးတန္း ပိုင္ဆိုင္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈ အက်ိဳးေတြကို ကမ႓ာနဲ႔ တစ္ေျပးညီ ခံစားလာရဖို႔ ရွိေနတာေၾကာင့္ NASA ရဲ႕ အဆိုအတိုင္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာလည္း ကမ္း႐ိုးတန္းေန ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ ထားရွိမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ေတာ့ သင့္ေနၿပီလုိ႔ ဆိုလိုက္ပါရေစ။