Cyberbullying အေပၚ သူတို႔အျမင္

bully.jpg

ကိုကမ႓ာ့ဖ်ာ (Facebook သံုးစဲြသူ)

ျမန္မာ Facebook  ကြန္ျမဴနတီမွာေတာ့ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္သူေတြ အခ်င္းခ်င္း Bully လုပ္လာၾကတာ ခပ္စိပ္စိပ္ျမင္ လာရတယ္။ ဒါဟာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ျမင္ပါတယ္ ခင္ဗ်။ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ အစြန္းေရာက္လြန္းတဲ့ အျမင္အေတြး၊ အယူအဆေတြကို သိပ္ေဇာင္း ေပးလာၾကတာေၾကာင့္လို႔ ထင္ပါတယ္။ လူငယ္ တစ္ဦးအေနနဲ႕ ေျပာရရင္ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္၊ လူပုဂိၢဳလ္အလိုက္ Cyberbullying လုပ္ၾကတာမ်ဳိးကို မရွိေစခ်င္၊ မျဖစ္ေစခ်င္တာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးအေျခခံတဲ့ Bully လုပ္မႈေတြေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြဟာ တစ္ဦးခ်င္း တစ္ေယာက္ခ်င္းရဲ႕ အယူအဆ၊ အေတြးအေခၚ၊ အသိဉာဏ္နဲ႕ သက္ဆိုင္ေနေတာ့ကာ ခ်က္ခ်င္းထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ မျမင္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ အသိတရားေရခ်ိန္ တိုးျမင့္လာရင္ေတာ့ အထိုက္အေလွ်ာက္ ထိန္းလာႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္က သူေရးလိုက္တဲ့ ကြန္မန္႔ဟာ Cyberbullying ျဖစ္၊ မျဖစ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အထက္က ကၽြန္ေတာ္ေျပာသလို တစ္ဦးရဲ႕ အသိဉာဏ္ ေရခ်ိန္ေပၚကိုပဲ ျပန္ၫႊန္းရေတာ့မွာပါ။ အခု ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးကို ပန္းစကားလို ကမ္ပိန္းေတြနဲ႔ ထိန္းသိမ္းဖို႔ လုပ္ေနၾကတာ ျမင္ႏိုင္မွာပါ။ Facebook လို ေနရာမ်ိဳးမွာ ဒီလို အမူအက်င့္ ေတြကို လူမႈပတ္ဝန္း က်င္တစ္ခုလံုးအေနနဲ႔ လက္မခံဘဲ ဝိုင္းဝန္း႐ံႈ႕ခ်ရင္ျဖင့္ တျဖည္းျဖည္း ပေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ထင္ျမင္ ယူဆမိပါတယ္။

ကုိဝင္းလြင္မုိး

Web Developer

အရင္ဆုံးအေနနဲ႔ Cyberbullying လုပ္တဲ့ပုံစံ တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေျပာရရင္ အီးေမးလ္ ဒါမွမဟုတ္ Facebook ကေန ၿခိမ္းေျခာက္စာ ပို႔တာ၊ Social Network ေတြမွာ တျခားလူဓာတ္ပုံသုံးၿပီး အေယာင္ေဆာင္တာ၊ မဟုတ္မမွန္တဲ့ သတင္းအတုေတြ ဖန္တီးတာ၊ မလိုအပ္တဲ့စာေတြ အဆက္မျပတ္ပို႔တာ၊ တျခားသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေကာင့္ကိုသုံးၿပီး စာအတုအေယာင္ေတြတင္တာ၊ လူတစ္ေယာက္ကို အရွက္ကြဲေစလိုတဲ့ ဆႏၵနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ဓာတ္ပုံေတြကို  ျဖန္႔ေဝတာ၊ အြန္လိုင္းမွာ လူတစ္ဦးကို ျဖစ္ျဖစ္၊ လူတစ္စုကိုျဖစ္ျဖစ္ က်ဥ္ဖယ္ထားတာ စသျဖင့္ေပါ့။ Cyberbullying လုပ္တဲ့သူ အမ်ားစုက အြန္လိုင္းမွာ ကိုယ္ဘယ္သူ လဲဆိုတာ မသိေလာက္ဘူးထင္ၿပီး လုပ္ၾကတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ သူစိမ္းတစ္ေယာက္နဲ႔ အျပင္မွာ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႕ၿပီး ေျပာဆိုရင္ ေျပာၾကမယ္ မထင္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ တစ္ ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မျမင္ဘူး၊ မေတြ႕ဘူးၾကေပမယ့္ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈနဲ႔  ဆက္ဆံၾကမယ္ဆိုရင္ Cyberbullying ဆိုတာ ျဖစ္မလာနိုင္ဘူး။ တကယ္လို႔ အထက္ကအခ်က္ေတြကို  ကိုယ္တိုင္ႀကဳံေတြ႕ခဲ့လိုရွိရင္ အႏိုင္က်င့္လာသူကို  Block လုပ္ပါ။ သူတို႔ လိုခ်င္တာ တစ္ဖက္သူရဲ့ တုံ႔ျပန္မႈပါ။ စာလုံးဝ မျပန္ပါနဲ႔။ သက္ေသအေနနဲ႔ Screen record လုပ္ၿပီး မွတ္တမ္းယူထားပါ။ ရဲကို အေၾကာင္းၾကားပါ။ Social network ကိုလည္း တိုင္ၾကားပါ။ ကိုယ့္ရဲ႕ လုံၿခံမႈမွတ္တမ္း Privacy  Settings  ေတြကို စစ္ေဆးပါ။ Facebook မွာဆိုရင္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ ဓာတ္ပုံေတြကို ကိုယ္နဲ႔ ခင္တဲ့သူေတြပဲ ၾကည့္လို႔ရေအာင္ လုပ္ထားပါ။ Public Setting, Friend  Only Setting စတာေတြက စိတ္မခ်ရပါဘူး။ အေရးႀကီးတာကေတာ့ တစ္ေယာက္တည္းႀကိတ္ၿပီး မေျဖရွင္းပါနဲ႔။ ယုံၾကည္ရတဲ့ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြေတြကို တိုင္ပင္ပါ။ သက္ဆိုင္ရာက အႏိုင္က်င့္လာသူကို ေဖာ္ထုတ္အေရးယူႏိုင္တဲ့ နည္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ cyberbullying နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး သီးသန္႔ဥပေဒမ်ိဳး မရွိေသးေပမယ့္ က်ဴးလြန္သူကို အေရးယူလို႔ရတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒလိုမ်ိဳး အျခား ဥပေဒေတြ ရွိပါတယ္။

မခ်မ္းေျမ႕ခိုင္

အမႈေဆာင္အရာရိွခ်ဳပ္

Amara Digital Marketing Agency

Bully ဆိုတာ အႏုိင္က်င့္ တာေပါ့ေလ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဒီစကားလံုးေျပာလုိက္ရင္ ေပါ့ေပါ့ေလးပဲၿပီးသြားတယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာက်ေတာ့ Bully  လုပ္တာကို အရမ္းအေလး ထားတယ္။ အထက္တန္းေက်ာင္းမွာ ဝလို႔၊ ႐ုပ္မေခ်ာ လို႔ စသျဖင့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အႏုိင္က်င့္ခံရတာကို သူတုိ႔က တစ္သီး တသန္႔ ေဆြးေႏြးတယ္။ လူငယ္ အခ်င္းခ်င္းလည္း အေျဖ ရွာတယ္။ အင္တာနက္ေပၚလာေတာ့ Cyberbully ဆိုတာ ကြန္ရက္ေပၚက အႏုိင္က်င့္ျခင္းေပါ့။ သူတင္တာ တစ္ခုခုကို  မႀကိဳက္လုိ႔ မႀကိဳက္ဘူးေျပာတာ၊ မေကာင္းဘူး ေျပာတာ အႏုိင္က်င့္တာ မဟုတ္ေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဆိုေတာ္  မင္းသား၊  မင္းသမီးလို ထင္ရွားသူမဟုတ္တဲ့သူ တစ္ယာက္ကို ဗဟုိျပဳၿပီး ဝုိင္းေျပာတာဆုိရင္ ဒါအႏုိင္က်င့္တာျဖစ္သြားၿပီ။ ကုိယ္နဲ႔ သေဘာထား မတုိက္ဆိုင္တုိင္း ဝုိင္းအႏုိင္က်င့္တာ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့  ခံရတဲ့သူဘက္မွာ စိတ္အနာတရျဖစ္တာေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရိွေသးေပမယ့္ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ အရမ္းဆိုးလာတဲ့အခါက်ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို နာက်င္ေအာင္လုပ္တာ၊ ေသေၾကာင္းႀကံေအာင္ လုပ္တာမ်ဳိးေတြအထိ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကိုယ္က လြယ္လြယ္နဲ႔ Comment တစ္ေၾကာင္း ဝင္ေပး လိုက္ေပးလုိက္ေပမယ့္ အေျပာခံရတဲ့သူဘက္က ဘယ္လိုျဖစ္သြားမလဲဆိုတာ ဝင္မေတြးေပးၾကဘူး။ ဒါက တစ္ပိုင္း။ ေနာက္တစ္ခုက အဲ့လုိမ်ဳိးေရွ႕ကလူေတြ အေျပာခံထားရတာေတြကို ေၾကာက္ၿပီး ကိုယ္လုပ္ထား တာေတြကို အြန္လုိင္းမွာ ထုတ္မျပရဲေတာ့တာမ်ိဳး။ ဥပမာ လူတစ္ေယာက္ သီခ်င္းဆုိတာ မေကာင္းဘူး ဆုိရင္ လူေတြက ဝိုင္းရယ္ၾကတယ္။ ငါ့ကိုေရာ ရယ္ၾကမလားဆုိၿပီး အငံု႔စိတ္ဝင္သြားရင္ ျဖစ္လာႏုိင္မယ့္ ရြက္ပုန္းသီးေတြ ဆံုး႐ံႈးတာေပါ့။