အေရာင္မ်ားကေျပာေသာ ခံစားခ်က္မ်ား (Vocabulary Lesson)

IJ---Colours.jpg

ဘာသာစကားတိုင္းမွာ အေရာင္နဲဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အသံုးေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ အေရာင္အေသြးဆိုတာ ကမ႓ာတစ္ဝန္းမွာ ရွိတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ေန႔စဥ္သံုး စကားေတြမွာ အေရာင္ေတြကို တုိက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သြယ္ဝိုက္ၿပီးေတာ့ေသာ္လည္းေကာင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စ႐ိုက္၊ အမူအက်င့္၊ လႈပ္ရွားမႈေတြ ခိုင္းႏႈိင္းကာ ပမာေပး ေျပာဆိုၾကပါတယ္။
အရင္တစ္ေခါက္တုန္းက English မွာ အျဖဴႏွင့္ အမည္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့အသံုးတခ်ိဳ႕ကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ အျခားအေရာင္နဲ႔ဆိုင္တာေလးေတြကို ဆက္လက္ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။
အဂၤလိပ္မွာ ပန္းေရာင္ကို က်န္းမာေရးနဲ႔ ခုိင္းႏႈိင္းေျပာၾကတယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က က်န္းမာေရး ေကာင္းတယ္ဆိုရင္ “in the pink”လုိ႔ ေျပာၾကတယ္။ က်န္းမာေရးကို pink နဲ႔ ဘာေၾကာင့္ တင္စားသလဲဆိုတာ ခန္႔မွန္းရလြယ္ကူပါတယ္။ အသားအေရ အျဖဴေရာင္ရွိတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံသားေတြက သူတို႔ရဲ႕မ်က္ႏွာက ၾကည္လင္ေနၿပီး ပန္းေရာင္သန္းေနရင္ ေသြးေလမွန္ၿပီး က်န္းမာေရးေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်က္ႏွာ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ ျဖစ္ေနရင္ က်န္းမာေရး မေကာင္းဘူးလို႔ ဆိုၾကတယ္။ အဲ့ဒီလိုျဖစ္ရင္ pale သို႔မဟုတ္ gray ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ white လို႔ေတာ့ မေျပာရဘူးေနာ္။

– When you are in the pink, your health is good, when you look pale or grey, you may need a doctor.

Red ဆိုတဲ့ အနီေရာင္ဟာ pink ထက္ ပိုၿပီး စူးရွျပင္းထန္တဲ့အေရာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အနီေရာင္ကို ပူျပင္းတက္ၾကြေစတဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္၊ ကိုယ္ခႏၶာခံစားခ်က္အျပင္ စပ္တဲ့အရသာကိုပါ တင္စားေျပာၾကတယ္။ အစပ္ အရသာကဲတဲ့ ျမန္မာဟင္းလ်ာေတြမွာသံုးတဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ကို red hot လို႔ ေခၚလို႔ရပါတယ္။ အလားတူပဲ ျမဴးၾကြတဲ့ ေတးဂီတကိုလည္း red hot လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။ အကယ္လို႔ သင့္ရဲ႕လုပ္ငန္းက “in the red” ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုရင္ လုပ္ငန္းအ႐ံႈးေပၚေနတယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။

– If your business is in the red, you are making a loss.

အ႐ႈံးအျမတ္စာရင္းမွာ အျမတ္စာရင္းကို မင္အနက္နဲ႔ မွတ္တာျဖစ္ၿပီး အ႐ႈံးစာရင္းကို မင္နီနဲ႔ မွတ္သားရလို႔ red ဆိုရင္ အ႐ႈံးေပၚတာလို႔ ဆိုလိုတာပါ။ အကယ္၍ သင္ဟာအနီေရာင္ပဲ ျမင္ေတာ့တယ္ “see red” ဆိုရင္ေတာ့ သင့္စိတ္ေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔လုိလိမ့္မယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ‘to see red’ ဆိုတာ အရမ္းစိတ္ဆိုး ေဒါသထြက္ေနတယ္လို႔ ဆိုတာေၾကာင့္ပါ။

– If you see red, you suddenly become angry.

လြန္ခဲ့တဲ့ရက္က ႐ုပ္ရွင္အကယ္ဒမီေပးပြဲ က်င္းပေတာ့ နာမည္ေက်ာ္ အႏုပညာရွင္ေတြ ဝင္လာမယ့္ ေလွ်ာက္လမ္းမွာ အနီေရာင္ေကာ္ေဇာ red carpet ခင္းထားၿပီး ႀကိဳဆိုတာကို ေတြ႕ၾကရမွာပါ။ အဲ့ဒါက ေလးစားၿပီး ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ေပးတာပါ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က သင့္ကို တေလးတစားနဲ႔ ျပဳမူဆက္ဆံတယ္ဆိုရင္ to give red carpet treatment လို႔ ေခၚတယ္ေနာ္။
Blue ဆိုတဲ့ အျပာေရာင္ကေတာ့ ေအးခ်မ္းတဲ့အေရာင္လို႔ ဆိုိုပါတယ္။ ေတးဂီတစကားနဲ႔ ဆုိရင္ေတာ့ အလြမ္းအေဆြးသေဘာကို ေဆာင္ပါတယ္။ red hot music နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ေပါ့။ အေမရိကန္ လူမည္း ေတးဂီတရွင္ေတြရဲ႕ traditional blues music ေတြကို နားေထာင္ၾကဖူးမွာပါ။ Blues music က ညင္သာတယ္။ ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာနဲ႔ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြအျပည့္ပါတယ္။ အျပာေရာင္ရင့္ရင့္ကို indigo လို႔ေခၚတယ္။ အေမရိကန္အဆုိေတာ္ Duke Ellington ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ Mood indigo ဆိုတဲ့ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ထဲမွာ “You aren’t been blue till you’ve had that Mood Indigo.” လို႔ ဆိုသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ to be blue တို႔ to feel blue တို႔ဆိုရင္ ဝမ္းနည္းေနတယ္လို႔ ေျပာတာေနာ္။

အစိမ္းေရာင္ green ကေတာ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွိသင့္ရွိရမယ့္ အေရာင္တစ္ေရာင္ ျဖစ္ေပမယ့္ လူသားေတြအတြက္ကေတာ့ မရွိသင့္တဲ့အေရာင္ပဲ ထင္ပါရဲ႕။ ေနထိုင္မေကာင္းတဲ့သူ၊ အထူးသျဖင့္ ခရီးသြား ရင္းကားမူး၊ လိႈင္းမူးေဝဒနာ ခံစားေနရရင္ to look green လုိ႔ ေျပာတယ္။

– “Are you OK? You look green.”

မနာလိုသဝန္တုိျဖစ္ရင္လည္း green နဲ႔ ခိုင္းႏႈိင္းေျပာဆိုၾကတယ္။ သူမ်ားက ကိုယ့္ထက္သာလို႔ မနာလိုျဖစ္ရင္ to be green with envy လို႔ ေျပာတယ္။

– Some people are green with envy because someone has more money.

Shakespeare ရဲ႕ ျပဇာတ္တစ္ပုဒ္မွာ မနာလိုဝန္တုိတတ္သူကို green-eyed monster လို႔တင္စားၿပီး ေရးခဲ့တာ ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားလံုးရဲ႕ သည္းေျခႀကိဳက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာကို ‘greenbacks’ လို႔ ေခၚတယ္ေနာ္။ ေဒၚလာေငြစကၠဴရဲ႕ အထင္ရွားဆုံးအေရာင္ျဖစ္တဲ့ အစိမ္းေရာင္ကို တင္စားၿပီးေခၚတာပါ။

Black ဆိုတဲ့ အနက္ေရာင္ကိုေတာ့ သိပ္မေကာင္းတဲ့ အေရာင္အျဖစ္ ေတြ႕ရပါတယ္။ မိသားစုဝင္ေတြထဲမွာ ဆိုးသြမ္းတဲ့ သားသမီးတစ္ဦးဦးရွိရင္ black sheep လို႔ ေခၚၾကၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းခြင္၊ ဌာနဆိုင္ရာႏွင့္အစိုးရအဖြဲ႕ေတြမွာေတာ့ နာမည္ပ်က္စာရင္းသြင္းတာကို blacklist လုပ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ၿမိဳင္ရာဇာ
တြတ္ပီရဲ႕ လက္သံုးစကားျဖစ္တဲ့ “ဒီကေန႔ ကံမေကာင္းပါလား” ဆိုတာကို အဂၤလိပ္မွာ black day လို႔ ေခၚတယ္။ ကိုယ္လုပ္သမ်ွ ကိစၥအဆင္မေျပရင္ အဲ့ဒီေန႔ကေတာ့ black day ပဲေပါ့ေနာ္။ ကိစၥတစ္စံုတစ္ခုကို အမ်ားမသိေစခ်င္လို႔ သတင္းအေမွာင္ခ်တယ္ဆိုရင္ black out လုပ္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္တုန္းက ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ေတြ မျမင္ရေအာင္ ညအခ်ိန္မွာအိမ္ေတြကို မီးေတြပိတ္ခုိင္းတာကို black out လုပ္တာလို႔ ေခၚပါတယ္။

အဝါေရာင္ Yellow ကိုေတာ့ သူရဲေဘာေၾကာင္တဲ့ အေရာင္အေနနဲ႔ သံုးၾကပါတယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေၾကာက္ေနတယ္ဆိုရင္ to be yellow လို႔ ေခၚပါတယ္။ Yellow fever ဆိုတာကေတာ့ အသည္းေရာင္ အသားဝါ ေရာဂါကိုေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါက ကူးစက္ေရာဂါမို႔ ေရာဂါျဖစ္သူကို သီးျခားထားၿပီး ကုသေလ့ရွိပါတယ္။ ေရွးေရွးတုန္းက yellow fever ရွိတဲ့ လူနာပါတဲ့ သေဘၤာေတြမွာ အျခားသူေတြ သတိထား ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖို႔ အလံတင္ထားရပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုအလံကို ‘yellow jack’ လို႔ ေခၚပါတယ္။

အေရာင္အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ေျပာမကုန္ႏုိင္ဘူးေနာ္။

VOA Learn English ၊ Collins COBUILD English Usage ႏွင့္ Collins COBUILD Dictionary စာအုပ္တို႔မွ ကိုးကားဘာသာျပန္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။