ယူေကတြင္ ပညာသင္ယူမည့္သူမ်ား အတြက္ သိမွတ္စရာသုတမ်ား ေခြၽတာေရး – တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္း ေဈးဝယ္ျခင္း

Charity_shop_in_West_Street_(6)_-_geograph.org_.uk_-_1504815.jpg

ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီမွ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ www.educationuk.org မွာ ေရးသားထားသည္မ်ားကို ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆိုထားသည့္ ယူေကသို႔ သြားေရာက္ ပညာသင္ယူမည့္သူမ်ား အတြက္ သိမွတ္စရာသုတမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕အသုံးဝင္မယ့္ နည္းလမ္းမ်ား၊ အႀကံဉာဏ္မ်ား၊ ဗဟုသုတမ်ားကို ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား သာမက မိဘမ်ားပါ စိတ္ဝင္စားၾကမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ပညာသင္ရသည္မွာ လူမ်ားစု အတြက္ အလြန္အကုန္အက် မ်ားတာမို႔ ေငြကို နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ ေခြၽ တာႏိုင္မွ ေတာ္ကာက်မွာပါ။ ယခုေဆာင္းပါးမွာ တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္းမ်ားကို ဘယ္လိုဝယ္ယူႏိုင္မလဲဆိုတာကို ရွင္းျပထားပါတယ္။

တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္း ေဈးဝယ္ျခင္း

နာမည္ႀကီး ဖက္ရွင္တံဆိပ္ေတြကို ေဈးေပါေပါနဲ႔ ဘယ္မွာဝယ္လို႔ရသလဲ သိခ်င္ပါသလား။ အက်ႌအဝတ္အစား အမ်ားႀကီးလည္း ဝယ္ခ်င္ပါရဲ႕။ ဒါေပမဲ့ ပုိက္ဆံေတာ့ သိပ္မသံုးႏုိင္ဘူးျဖစ္ေနလား။

ယူေကကိုသာ ၾကြလွမ္းခဲ့ပါ။ ၿပီးေတာ့ တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္း ေဈးဝယ္ထြက္လိုက္ပါ။ ပစၥည္းေဟာင္းေတြ ျပန္သံုးတာ၊ အဝတ္ အထည္ေဟာင္းေတြ ျပန္သံုး၊ ျပန္ေရာင္း တာေတြဟာ ယူေကႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဓေလ့ထံုးစံတစ္ခု ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့လည္း အရမ္း လူႀကိဳက္မ်ားၿပီး ေပၚျပဴ လာျဖစ္ေနၿပီေလ။ ေက်းလက္ေရာ၊ ၿမိဳ႕ျပ ေနရာေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာလည္း ေရွးေဟာင္းပစၥည္း အေရာင္းဆုိင္ေတြ၊ နိဗၺာန္ေဈးဆုိင္ႀကီးေတြ ရွိပါတယ္။

အဆိုေတာ္ Lily Allen တို႔၊ စူပါေမာ္ဒယ္ Kate Moss တို႔ဆုိရင္လည္း တစ္ပတ္ရစ္ ဖက္ရွင္ရဲ႕ ပရိသတ္ေတြျဖစ္ေၾကာင္း အတိအလင္းေၾကညာ ထားပါတယ္။ ေက်ာင္း သားေတြ အတြက္ကေတာ့ ဒီနည္းလမ္းက ပိုက္ဆံေခၽြတာဖို႔ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒါတင္ဘယ္ကဦးမလဲ။ အဲ့ဒီလို ပစၥည္းအေဟာင္း ျပန္သံုးတာဟာ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးမွာလည္း တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ကူညီၿပီး ေကာင္းတဲ့လုပ္ရပ္တစ္ခုမွာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစတာမို႔ ဂုဏ္ယူစရာလည္း ေကာင္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကုိယ္က တစ္ေန႔ေန႔မွာ ယူေကကေန အိမ္ကိုျပန္ေတာ့မယ္ဆိုရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္ထဲက အသံုးမလိုေတာ့တဲ့ပစၥည္းေတြ ရွင္းထုတ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္လည္း ကို္ယ့္ပစၥည္းေဟာင္းေတြကို တစ္ဆင့္ေပးကမ္း ေရာင္းခ်လိုက္ၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ထပ္လုပ္သလိုျဖစ္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဂုဏ္ယူစရာ ထပ္တုိးတာေပါ့။ ယူေကရဲ့ တစ္ပတ္ရစ္ ယဥ္ေက်းမႈမွာ ပါဝင္ႏုိင္ဖို႔ နည္းလမ္းတခ်ိဳ႕ကို ေဖာက္သည္ ခ်လိုက္ပါတယ္။

နိဗၺာန္ေဈး (Charity shops)

မ်က္မျမင္မ်ားအတြက္ ပရဟိတလုပ္ငန္း အသင္းျဖစ္တဲ့ Wolverhampton Society for the Blind အသင္းႀကီးက ၁၈၉၉ ခုႏွစ္မွာ မ်က္မျမင္မ်ား အတြက္ လူမႈဖူ လံုေရး ရန္ပံုေငြရွာေဖြဖို႔ ပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္ကို ထူေထာင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ရာမွစလို႔ ယူေကႏိုင္ငံမွာ ကမၻာ့ပထမဦးဆံုး နိဗၺာန္ေဈးဆိုတာ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ အခု အခါ မွာေတာ့ ႏုိင္ငံတစ္ဝန္းမွာ နိဗၺာန္ေဈးဆိုင္ေပါင္း ၉,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။

ဒီဆိုင္ေတြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ လူအမ်ားက သူတို႔အတြက္ အသံုးမလိုေတာ့တဲ့ အဝတ္အထည္အေဟာင္းေတြ၊ စာအုပ္ေတြ၊ ဂိမ္းေတြ၊ ဒီဗီဒီေတြနဲ႔ အျခားေသာ ပစၥည္းေတြကို လွဴဒါန္းပါတယ္။ နိဗၺာန္ေဈးက အဲ့ဒီပစၥည္းေတြကို ပံုမွန္အားျဖင့္ ေဈးေပါေပါနဲ႔ ျပန္ေရာင္းကာ သူတို႔ရဲ႕ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြကို လည္ပတ္ဖုိ႔ ေငြရွာၾကပါတယ္။ ေရာင္းမရတဲ့ ပစၥည္းဆိုရင္ လိုအပ္တဲ့ေနရာမွာ လုိအပ္သလို ျပန္လည္အသံုးျပဳပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရးနဲ႔ လူမႈဖူလံုေရးအသင္းႀကီးျဖစ္တဲ့ Oxfam ဆိုရင္ ယူေကႏုိင္ငံမွာ ဆိုင္အေရအတြက္ အမ်ားဆံုးရွိၿပီး ႏုိင္ငံအႏွံ႔ ဆိုင္ေပါင္း ၇,၀၀၀ ေက်ာ္မွာ Oxfam ဘာသာရပ္ အထူး စာအုပ္ဆိုင္ ၇၀ ေတာင္ ရွိပါတယ္။

နိဗၺာန္ေဈးဆုိင္ေတြက ဝန္ထမ္းေတြအားလံုးဟာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ သင့္ ဗီဇာကန္႔သတ္ခ်က္နဲ႔ သင္တက္ေရာက္ေနေသာ ေက်ာင္း၊ ေကာ လိပ္၊ တကၠသိုလ္ေတြက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေက်ာင္းတက္ေနစဥ္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ခြင့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားအေပၚမူတည္ၿပီး သင့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ စတိုးဆုိင္မွာ နာရီ အနည္းငယ္ခန္႔ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္အားေပးအလုပ္ ဝင္လုပ္လို႔ရပါတယ္။ အဲ့ဒီလို လုပ္ျခင္းျဖင့္ အဲ့ဒီေဒသတြင္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက လူေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးခြင့္ရသလို သင့္ရဲ့ CV ကို လည္း ျဖည့္စရာ အခ်က္အလက္ေတြ ပိုရေစတာေပါ့ေနာ္။ အခ်က္အလက္ေတြ ပိုမိုသိခ်င္ရင္ေတာ့ Charity Retail Commission ဝက္ဘ္ဆုိက္မွာ ဝင္ေလ့လာၾကည့္လို႔ ရပါတယ္။

ေရွးေဟာင္းပစၥည္း၊ တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္း အေရာင္းဆုိင္မ်ား (Vintage, antique or junk shops)

Vintage ဆိုတာ အေဟာင္းကိုေျပာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အဆင့္အတန္းရွိတဲ့ အေဟာင္းပါ။ ဖက္ရွင္တံဆိပ္ေတြကို အထူးျပဳတဲ့ စပါယ္ရွယ္လစ္ အေရာင္းဆိုင္ေတြမွာဆိုရင္ ‘ကာလေပၚ’ အထည္ေတြအျပင္ အျခား လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့တဲ့ အထည္ေတြကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းဆုိင္ Antique store ေတြကေတာ့ vintage store နဲ႔ ဆင္တူျဖစ္ေပမယ့္ သူတို႔က ပရိေဘာဂေတြ၊ အႏုပညာပစၥည္းေတြ၊ ရွားပါး စုေဆာင္းပစၥည္းေတြနဲ႔ အလွျပ ပစၥည္းေတြကို အထူးျပဳေရာင္းဝယ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ ေရာင္းရေငြေတြကို လွဴဒါန္းတာရွိသလို အခ်ိဳ႕ေနရာေတြ ကေတာ့ ပစၥည္းေဟာင္းေတြကို ဝယ္ယူၿပီးအျမတ္တင္ ျပန္ေရာင္းတာေတြ ရွိပါတယ္။ တစ္ခါတေလ ဆုိင္ပုိင္ရွင္က ပစၥည္းေဟာင္းတစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္းကို အခ်က္အလက္နဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းျပႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

ဆိုလိုတာကေတာ့ vintage store ေရွးေဟာင္းပစၥည္းဆုိင္ေတြမွာ နိဗၺာန္ေဈးဆုိင္ေတြထက္ ေဈးပိုႀကီးတယ္ ဆုိတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီဆုိင္ေတြဟာလည္း ဝင္ေရာက္ ေလ့လာဖို႔ အေကာင္းဆံုးေနရာေတြထဲမွာ ပါဝင္သလို ပြဲတက္တဲ့အခါ အလွျပဖုိ႔ အရမ္းအဆင့္အတန္းရွိတဲ့ ပစၥည္းေကာင္းေလးေတြ ဝယ္လို႔ရႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်ိဳ႕ေရွးေဟာင္းအေရာင္းဆုိင္ ေသးေသးေလးေတြမွာ ေဈးေပါေပါနဲ႔ရႏုိင္ၿပီး အျခားဘယ္မွာမွ ရွာဝယ္လို႔မရတဲ့ ပစၥည္းေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာလဲ အာမခံလိုက္ပါ တယ္။ ေဈးအေပါစားႏွင့္ အညံ့စား အေဟာင္းပစၥည္းေတြကိုေတာ့ Junk shop လို႔ေခၚတဲ့ တစ္ပတ္ရစ္ ပစၥည္းဆုိင္ေတြမွာ ရႏုိင္ပါတယ္။

အင္္တာနက္မွ တစ္ဆင့္ ပစၥည္းလဲလွယ္ျခင္း (Internet swapping)

Freecycle၊ Freegle၊ Swapz စတဲ့ အခမဲ့ ပစၥည္းခ်င္းလဲလွယ္တဲ့ ေဈးကြက္ကလည္း ယူေကမွာရွိလို႔ေနပါၿပီ။ အခု ေဖာ္ျပထားတဲ့ ဆိုက္ေတြကို ဝင္ၾကည့္လိုက္တာ နဲ႔ ေျမာက္ျမားလွတဲ့ အသံုးမလိုေတာ့တဲ့ ပစၥည္းေပါင္းစံု လဲလွယ္တဲ့ ေဈးကြက္နယ္ပယ္ကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ သင္ကအလိုရွိတဲ့ပစၥည္း သုိ႔မဟုတ္ ရွင္းထုတ္ ပစ္ခ်င္တဲ့ ပစၥည္းကို ပို႔စ္တင္လုိက္႐ံုပါပဲ။ အလြန္႐ုိးစင္းပါတယ္။ ဘာပိုက္ဆံမွလည္း ကုန္က်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒီဆုိက္ေတြက ပစၥည္းအေပး၊ အယူကို အခ်ိန္မေရြး ေပး လုပ္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ Swapit ႏွင့္ Swishing တုိ႔လုိဆိုက္ေတြကေတာ့ ပစၥည္းအလွဴခံၿပီး လွဴတဲ့သူကို ပိြဳင့္ေတြေပးပါတယ္။ အဲ့ဒီပြိိဳင့္ေတြကိုသံုးၿပီး ပစၥည္း ဝယ္ယူခြင့္ျပဳ ပါတယ္။ ေကာလိပ္ေတြ၊ တကၠသိုလ္ေတြ ေတာ္တာ္မ်ားမ်ားမွာ သူတို႔ကုိယ္ပိုင္ ပစၥည္းလဲလွယ္ေရး ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီဆုိက္ေတြက တစ္ဆင့္ အရင္ေက်ာင္းသားေဟာင္းေတြ သံုးခဲ့တဲ့ သင္ခန္းစာ ဖတ္စာအုပ္ေတြ ရွာေဖြႏုိင္သလို၊ ကိုယ္သံုးခဲ့တဲ့ ဖတ္စာအုပ္ကိုလည္း ႏွစ္ကုန္တဲ့အခါ ေနာက္အလိုရွိသူထံကုိ ေပးဖုိ႔ စီစဥ္လို႔လည္း ရတာေပါ့။ ထံုးစံအတိုင္း တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို Online ကေနၿပီးေတြ႕ဖုိ႔ ခ်ိန္းဆုိတဲ့အခါတုိင္း သတိေတာ့ထားေပါ့။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ကိုယ္သြားယူမယ့္ ပစၥည္းက တန္ဖုိးမရွိတဲ့ မုန္႔ထည့္တဲ့ ပံုးအေဟာင္းေလးပဲ ျဖစ္ေနပါေစ၊ တစ္ေယာက္တည္းေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ မသြားပါနဲ႔။ ဆုိက္ေတာ္တာ္မ်ားမ်ားမွာ လံုၿခံဳေရးစနစ္ေတြ ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သင္က ခ်င့္ခ်ိန္ဆင္ျခင္ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ အဲ့ဒီဆုိက္ေတြက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတဲ့ ဆုိက္ေတြလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။

အသစ္ေတြလဲလွယ္ရေအာင္

အဝတ္အစားအသစ္၊ မိတ္ေဆြသစ္။ ဒါေတြလိုခ်င္ရင္ေတာ့ swishing လို႔ ေခၚတဲ့ အထည္အသစ္ လဲလွယ္တဲ့ အစီအစဥ္ (swap shop၊ clothes swaps၊ frock exchanges or swapping လုိ႔လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚၾကပါတယ္။) ေတြက ယူေကရဲ႕ ethical fashion ေခၚ ဖက္ရွင္ေလာကရဲ႕ ေနာက္ဆံုးေပၚ အစဥ္အလာ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ေက်ာင္းသားေရးရာ အစီအစဥ္ ျပကၡဒိန္ေတြမွာ အေရးႀကီးအစီအစဥ္ေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သင္အသံုးမလိုေတာ့တဲ့ အဝတ္အထည္ႏွင့္ ပစၥည္းမွန္သမ်ွ အဲ့ဒီပြဲကို ယူလာခဲ့႐ံုပါပဲ။ တခ်ိဳ႕ပြဲေတြမွာဆို ပစၥည္းေတြ ခင္းက်င္းဆင္ယင္ျပသဖို႔ swish floor ဆုိတဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရးပံုစံ ေနရာတစ္ခုေပးထားၿပီး သင္က သင့္အထည္ေတြကို တစ္မ်ိဳးၿပီးတစ္မ်ိဳး ေျပာင္းဝတ္ၿပီး ပရိသတ္ကို ႐ႈိးျပရပါတယ္။ (ပံုမွန္အားျဖင့္ swishing ပါတီေတြမွာ အဝတ္လဲခန္းေတြ ပါေလ့ရွိပါတယ္။) ဒါေၾကာင့္ သင့္ေက်ာင္းမွာ အဲ့ဒီလိုမ်ဳိးပြဲေတြ ဘယ္အခ်ိန္ေတြမွာ လုပ္တတ္လဲ ဆိုတာ ေလ့လာေစာင့္ေမွ်ာ္ေနပါ။  ဒါမွမဟုတ္ သင့္ကိုယ္ပိုင္ swishing ပါတီေတြမွာ က်င္းပလို႔လည္း ရပါတယ္။

စံုစီနဖာေရာင္းပြဲ

car boot sale ဆိုတာကေတာ့ ကားရပ္ကြင္းထဲက သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာမွာ ကားကိုရပ္ၿပီး ကားေနာက္ဖံုးကိုဖြင့္ကာ မိမိေရာင္းခ်င္တဲ့ တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္းေတြကို ခင္းက်င္းျပသကာ ကိုယ့္ရဲ႕ကားကို ေဈးဆိုင္ျပတင္းေပါက္ေလးအသြင္ ေျပာင္းလဲပစ္လိုက္တာပါပဲ။ ေဈးဝယ္သူ အေနနဲ႔ကေတာ့ ကားတစ္စီီးရွိဖို႔ မလိုပါဘူး။ အဲ့ဒီကားေဈးတန္းထဲမွာ ေလွ်ာက္ၾကည့္ၿပီး ႀကိဳက္တာေလးေတြေတြ႕ရင္ ဝယ္ယူ႐ံုသာ။ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ဘုရားေက်ာင္းေတြ၊ လူမႈေရး အသင္းေဟာ ခန္းေတြ၊ ေဈးပြဲေတြ ဒါမွမဟုတ္ ရပ္ကြက္ထဲက ယမကာဆုိင္၊ ေကာ္ဖီဆိုင္ေတြမွာ ခင္းက်င္းေရာင္းခ်ေလ့ရွိတဲ့ jumble sales တုိ႔၊ bring-and-buy sales တုိ႔လုိ စံုစီနဖာ အေရာင္းဆုိင္ေတြမွာ ေလွ်ာက္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ေဈးေရာင္းပြဲေတြကို ရပ္ကြက္ေတြမွာ ေၾကာ္ျငာေလ့ရွိပါတယ္။

ဒီစံုစီနဖာေဈးပြဲရဲ႕ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ အိမ္မွာလုပ္တဲ့ ကိတ္မုန္႔ေတြ၊ ဘီစကစ္ေတြ၊ ယုိေတြေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြပါဝင္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားစားသံုးလို႔မရတဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔ ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ အဲ့ဒီအရာေတြက တစ္ပတ္ရစ္ပစၥည္းေတြ မဟုတ္ဘဲ လတ္ဆတ္တဲ့ စားစရာအသစ္ေတြ ျဖစ္တာပါပဲ။ အဲ့ဒီမွာေဈးဝယ္ၿပီး လုပ္ခ်င္စရာ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ဖုတ္ထားတဲ့ ကိတ္ေတြ၊ သြားရည္ယိုစရာ မုန္႔ပဲသြားေရစာေတြအစ ဝယ္စားဖု႔ိပါပဲေနာ္။

[ဤေဆာင္းပါးအား ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီမွ ပံ့ပိုးကူညီထားပါသည္။ မူရင္းေဆာင္းပါးႏွင့္ အျခား ယူေကပညာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ဖတ္႐ႈလိုပါက www.educationuk.org  တြင္ သြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။]