ျမန္မာဒစ္ဂ်စ္တယ္ အခြင့္အေရးဖိုရမ္က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ သေဘာတူညီထားေသာ အခ်က္မ်ားအား ေဆြးေႏြးခဲ့

ဇန္နဝါရီ ၁၈ ရက္ နဲ႔ ၁၉ ရက္ေတြက က်င္းပခဲ႔တဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ သေဘာတူညီထားတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အနာဂတ္မွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ICT ကိစၥရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ ကိုးကားႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အခြင့္အေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ အေျခခံမူေတြကို ဒစ္ဂ်စ္တယ္အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ပဋိညာဥ္ (Digital Rights Charter) တစ္ရပ္ ျပဳစုရန္ကိုလည္း တက္ေရာက္လာၾကသူေတြက သေဘာတူညီခဲ့ၾကတယ္လို႔သိရပါတယ္။

ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ အဲဒီဖိုရမ္ကို ဖန္တီးရာ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အတြက္ ျမန္မာ့ ICT အဖြဲ႕၊ လြတ္လပ္ေသာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္းျမန္မာ၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးက႑ တာဝန္ယူမႈရွိေရး အေထာက္အကူျပဳဌာန (MCRB)၊ Engage-Media တို႔ပူးေပါင္းၿပီး ဆြီဒင္အစိုးရရဲ႕ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈနဲ႔ က်င္းပခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပထမအႀကိမ္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္နဲ႔ ၁၅ ရက္ေတြမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ အင္တာနက္ဆက္သြယ္ ရရွိအသုံးျပဳႏိုင္မႈ (Equality of Access) E-government ကို ပိုမိုျဖစ္ထြန္းလာၿပီး အစိုးရႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ဝက္ဆိုက္မ်ားသည္ WCAG 2.0 (ဝဘ္ဆိုက္ပါ အေၾကာင္းအရာမ်ား လြယ္ကူစြာ ယူအသုံးျပဳႏိုင္မႈ လမ္းၫႊန္မ်ား) အတိုင္းေလးစား လိုက္နာမႈရွိရန္၊ စံစနစ္ယူနီကုတ္သို႔ ေျပာင္းလဲအသုံးျပဳျခင္း အစီအစဥ္မ်ားကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစရန္၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အင္တာနက္ ရရွိအသုံးျပဳႏိုင္ေစရန္ ေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားကို အကူအညီ ျဖစ္ေစရန္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုေရးသားႏိုင္မႈ (Freedom of Expression) ဒစ္ဂ်စ္တယ္ သတင္းအခ်က္အလက္ကို ပိုမိုစီးဆင္းေစၿပီး ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ေပးမည့္ လြတ္လပ္စြာ သတင္းအခ်က္အလက္ ရယူပိုင္ခြင့္ ဥပေဒကို ျပဌာန္းရန္ အစရွိတဲ့ အခ်က္ေတြပါ၀င္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ကို ပယ္ဖ်က္ရန္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ တရားသူႀကီးမ်ား အပါအဝင္ ျပည္သူလူထု၏ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဆိုင္ရာ အသိပညာမ်ားတိုးပြားေရး ေဆာင္႐ြက္ရန္၊ အြန္လိုင္းေပၚရွိ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ လုံၿခဳံေရး (Privacy) အင္တာနက္ အသုံးျပဳသူမ်ား၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ားကို အကာအကြယ္ေပးသည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းရန္၊ တရားနည္းလမ္းက်ေသာ ဆက္သြယ္ေရး ၾကားျဖတ္နားေထာင္ျခင္း မူေဘာင္တစ္ရပ္ (Lawful Interception Framework) ထားရွိရန္ စတာေတြလည္း ပါဝင္ေၾကာင္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အြန္လိုင္းေပၚရွိ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူလူ ထု၏ အသိပညာကို တိုးျမႇင့္ရန္၊ ဥပေဒသစ္မ်ားျပဳစုျခင္းႏွင့္ ဥပေဒေဟာင္းမ်ား ျပင္ဆင္ရာတြင္ အစိုးရအေနျဖင့္ လူထုထံမွ အႀကံဉာဏ္မ်ား ရယူေနမႈပုံစံကို တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာေစရန္အတြက္ တက္ေရာက္သူေတြ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

-ေကာင္းျမတ္ထြန္း