ေဟာင္ေကာင္က FireChat

nakia.jpg

ေတာ္လွန္ေရးမွာ  ႐ုပ္သံမွ ထုတ္လႊင့္ျပသရန္ ျဖစ္ႏိုင္လိမ့္မည္ မဟုတ္၊ သို႔ေသာ္ tweet လုပ္ႏိုင္သည္။ Instant message မွ အခ်က္အလက္မ်ားကို ရယူႏိုင္သည္။ ႐ုပ္သံမွထုတ္လႊင့္ ျပသရန္ျဖစ္ႏိုင္ လိမ့္မည္မဟုတ္ ဆိုပင္ဆို ျငားေသာ္လည္း FireChat ဟုေခၚေသာ app မ်ားျဖင့္ ကြန္ရက္မွတစ္ဆင့္ ႐ုပ္သံပင္ၾကည့္ႏိုင္မည္။

ယခင္က ႐ုပ္သံထုတ္လႊင့္မႈမွာ ႐ုပ္သံလႊင့္ေသာ ဌာနမ်ားမွ ထုတ္လႊင့္ ျပသမွသာ ၾကည့္ႏိုင္သည္။ ထိုစနစ္ကို စမတ္ဖုန္း နည္းပညာက ႐ိုက္ခ်ဳိးပစ္လိုက္သည္။ ‘Off-the-grid’ smartphone app ျဖစ္ေသာ FireChat ကို ေဟာင္ေကာင္ရွိ ဒီမိုကေရစီ လိုလားသူမ်ားက နည္းပညာ လက္နက္အျဖစ္ စြဲကိုင္လာၾကသည္။ ၎နည္းပညာကို လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ သူမ်ားႏွင့္ ကန္႔ကြက္ဆႏၵ ျပသူမ်ား၏ လက္စြဲေတာ္ အစြမ္းထက္ လက္နက္ျဖစ္လာသည္။

အဆိုပါ app မွာ အင္တာနက္ကို မသံုးစြဲဘဲ Bluetooth သို႔မဟုတ္ Wi-Fi တို႔ကဲ့သို႔ေသာ ဖုန္းတစ္လံုးႏွင့္ အျခားတစ္ခုၾကား ရွိၿပီးသား ကြန္ရက္မ်ိဳးမ်ားကို သံုးစြဲ၍ ကိုယ္ပိုင္ကြန္ရက္ ဖန္တီးကာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္သည္။

မိုဘိုင္းႏွင့္ အင္တာနက္ ကြန္ရက္စနစ္မ်ားႏွင့္ မတူသည့္အခ်က္မွာ သံုးစြဲသူမ်ားလာပါက အဆိုပါ စနစ္မ်ားမွာ ေႏွးေကြးေလးလံ လာျခင္းႏွင့္ လိုင္းျပဳတ္က် သြားျခင္းမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေသာ္လည္း FireChat ကဲ့သို႔ေသာ mesh network မွာ သံုးစြဲသူမ်ားေလ၊ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မႈ အပိုင္းပိုေကာင္းေလ ျဖစ္သည္။

“ဒါကိုဘာေၾကာင့္ သံုးစြဲဖို႔ျဖစ္လာ သလဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆႏၵျပတဲ့ေနရာမွာ လူေတြက အရမ္းကိုမ်ားတယ္။ ဒီလိုလူေတြ အမ်ားအျပား ရွိတာေၾကာင့္ ကြန္ရက္ေတြက ေႏွးသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ app မျဖစ္မေန သံုးစြဲဖို႔ျဖစ္လာတာပါ” ဟု Occupy Central ၏ ဒီမိုကေရစီအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ Pamela Lam ကေျပာသည္။ FireChat မွာ အလုပ္လုပ္ရန္ အင္တာနက္ႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ား မလိုအပ္ေခ်။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ လူအမ်ားစုမွာ ၎ကို download ဆြဲ၍သံုးစြဲ လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။

Open Garden ဟုအမည္ရေသာ application ကိုတီထြင္ ဖန္တီးေသာ ကုမၸဏီမွဦးေဆာင္၍ ၎၏လူႀကိဳက္မ်ား ေရပန္းစားေနေသာ အဆိုပါ app ျဖင့္ ဦးေဆာင္ေနရာ ရရွိရန္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနရသည္။ ေဟာင္ေကာင္မွတစ္ဆင့္ က်န္ကမၻာ့အစိတ္အပိုင္းမ်ားသို႔ အဆိုပါ app အသစ္ကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားေစရန္အတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုင္း ပိုမိုေကာင္းမြန္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။

မေမွ်ာ္လင့္ေသာေအာင္ျမင္မႈ

Firechat ကို ယခုႏွစ္မတ္လ၌ စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း သံုးစြဲသူဦးေရမွာ မေျပာပေလာက္ဘဲ ကြက္တိကြက္က်ား ျဖစ္ေနခဲ့သည္။

ဒီမိုကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသည့္ ကာလျဖစ္သည့္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္မွ ေအာက္တိုဘာ လ ၁၀ ရက္ အထိ ႏွစ္ပတ္အတြင္း၌ ေဟာင္ေကာင္တစ္ခုတည္းမွပင္ ဝန္ေဆာင္မႈကို မွတ္ပံုတင္၍ download ရယူမႈေပါင္းမွာ ၅၀၀,၀၀၀ ရွိသည္။ အဆိုပါ download ျပဳလုပ္မႈေပါင္းမွာ Android တြင္ ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ iOS တြင္ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္း အသီးသီး ရွိၾကသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔က ဒီလိုျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မထားမိပါဘူး။ ဒီလိုျဖစ္လာေတာ့ အရမ္းကိုအံ့ၾသ ဝမ္းသာျဖစ္ရပါတယ္” ဟု CNN ကို FireChat ၏ေစ်းကြက္ ေဖာ္ေဆာင္ေရးဌာနမ ွအႀကီးအကဲျဖစ္သူ Christophe Daligault မွေျပာလာသည္။ ၎ကဆက္လက္၍ ‘‘ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမင္လိုက္ရတာကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈထဲကို အလြန္ကိုႀကီးမားတဲ့ လိႈင္းလံုးႀကီးေတြ တလိမ့္လိမ့္ တက္လာေနတယ္ ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အမွန္တကယ္ကိုလည္း ႀကီးမားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ႀကီး တစ္ခုျဖစ္ပ်က္ ေနတယ္လို႔လည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ သတိျပဳမိ လိုက္ၾကပါတယ္” ဟုဆိုလာသည္။

ထိုသို႔ ကမၻာတစ္ဝန္း၌ တစ္ရွိန္ထိုး ထိုးတက္လာျခင္းမွာ အေၾကာင္းႏွစ္ခု ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ပထမအေၾကာင္းမွာ ေဟာင္ေကာင္၌ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ ေနာက္ဆံုးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားကို ရယူခ်င္သူမ်ားရွိ၍ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ဒုတိယအေၾကာင္းမွာ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ ေနၾကသည္ကို သိခ်င္ျမင္ခ်င္႐ံုမွ် သိျမင္လိုသည့္ သူမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း Christophe Daligault မွ သူ႔အျမင္ကို ေျပာၾကားလာသည္။

လက္ရွိ၌ အဆိုပါလႈပ္ရွားမႈကို ေထာက္ခံေသာ ေဟာင္ေကာင္ႏွင့္ အလြန္ေဝးကြာသည့္ ေဒသမ်ား၌ရွိသည့္ ၾသစေၾတးလ်ႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ တ႐ုတ္ဘာသာ စကားသံုးစြဲသူမ်ားမွ အဆိုပါ app ကိုရယူေနၾကသည္။

အလြန္ကို မယံုၾကည္ႏိုင္ေအာင ္ႀကီးမားသည့္ မက္ဂါဖုန္း

အျခားေသာ messaging application မ်ားႏွင့္ မတူညီသည့္ အခ်က္မွာ FireChat မွာ သံုးစြဲသူ အဝန္းအဝိုင္းကို ကန္႔သတ္ထားျခင္း မရွိသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ FireChat သံုးစြဲသူတိုင္းမွ လူတိုင္းျမင္ေတြ႕ႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရးကို ယူေဆာင္လာသည္။

“ဒါဟာ အလြန္ကို မယံုၾကည္ႏိုင္ေအာင္ ႀကီးမားတဲ့ မက္ဂါဖုန္းတစ္ခုနဲ႔ တူေနပါတယ္” ဟု၍သူက ေျပာလာသည္။

“ခင္ဗ်ားက ေနရာတစ္ခုမွာ ေရာက္ေနမယ္ ၿပီးေတာ့ ေသာက္စရာ ေရလိုေနမယ္ ဆိုပါေတာ့ဗ်ာ။ ခင္ဗ်ား ေရာက္ေနတဲ့ ေနရာကို အတိအက်ေျပာၿပီး ေရလိုေနတယ္ လို႔သာေျပာလိုက္ ခင္ဗ်ားမသိတဲ့ သူတစ္ေယာက္က ခင္ဗ်ားလိုခ်င္တဲ့ အေျဖကုိ ေပးလိမ့္မယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးေတြက Facebook ဒါမွမဟုတ္ Whatsapp တို႔လို app ေတြမွာ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ သူတို႔မွာက ျမင္ေတြ႕ႏိုင္တဲ့ လူေတြက အကန္႔အသတ္နဲ႔ ရွိေနၿပီး ခင္ဗ်ားေရာက္ေနတဲ့ ေနရာနဲ႔လည္း ခပ္ေဝးေဝးမွာ ရွိႏိုင္ေနပါလိမ့္မယ္” ဟု Open Garden ၏ co-founder ႏွင့္ စီအီးအိုျဖစ္သူ Micha Benoliel က အဆိုပါ ဝန္ေဆာင္မႈ အေၾကာင္းကိုေျပာသည္။

စစ္မွန္ေသာအသံမ်ား

Occupy လႈပ္ရွားမႈကို ဆန္႔က်င္သူမ်ား အပါအဝင္ အဆိုပါ လႈပ္ရွားမႈကို ျပဳလုပ္သူမ်ားကပါ လိုင္းက်ပ္တည္းမႈ အေၾကာင္းကို ေျပာၾကားစဥ္ အခ်ိန္မ်ားကတည္းက FireChat မွ မည္သည့္ သံုးစြဲသူတစ္ဦး သို႔မဟုတ္ အုပ္စုတစ္ခုထံမွ ထြက္လာသည့္ မက္ေဆ့ခ်္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းကို အတည္ျပဳသည့္ verification component ေပါင္းထည့္ ေပးလာသည္။

FireChat မွာ ေဟာင္ေကာင္မွ ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲမႈ အမ်ားဆံုး app (app of choice) ျဖစ္လာၿပီး တ႐ုတ္ (တိုင္ေပ) ရွိ ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းက ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပ သူမ်ားေအာင္ျမင္ လာသကဲ့သို႔ အလားသဏၭာန္ တူစြာေအာင္ျမင္ လာသည္။ Christophe Daligault မွ ၎တို႔ app မွာ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပသူမ်ား သံုးစြဲရန္ရည္ရြယ္၍ ဒီဇိုင္းေရးဆြဲ ထားသည့္ messaging tool မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဒီဝန္ေဆာင္မႈကို ရည္ရြယ္ထုတ္လုပ္ ထားရျခင္းအေၾကာင္းက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္မႈ ေႏွးေကြးတဲ့ ေနရာေတြနဲ႔  လူဦးေရ သိပ္သည္းတဲ့ ေနရာေတြမွာ  သံုးစြဲဖို႔ အတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ နယူးေဒလီနဲ႔ မကၠဆီကို ၿမိဳ႕ေတြလို ေနရာေတြမွာ သံုးစြဲဖို႔ ထုတ္လုပ္ထားတာပါ” ဟု ၎က ေျပာသည္။

ပိုမိုေရြးခ်ယ္ႏိုင္သည္

FireChat မွာ လက္ရိွအခ်ိန္၌ Serval Mesh, Commotion ႏွင့္ Storymaker တို႔ကဲ့သို႔ေသာ mesh-network ဝန္ေဆာင္မႈ ေလာကထဲရွိ app မ်ားထဲမွ တစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္လာသည္။ ႐ုရွား၏ mesh-networking app ျဖစ္ေသာ Telegram မွာ ေတာင္ကိုရီးယား၌ သံုးစြဲေနခဲ့ၿပီး ေမလပိုင္းတြင္ ကိုရီးယား၌ homegrown messaging ဝန္ေဆာင္မႈ Kakao Talk ပ်ံ႕ႏွံ႔လာၿပီး ေနာက္ပိုင္း အစိုးရပိုင္းမွ ေကာလာဟလမ်ားကို တုံ႔ျပန္သည့္ အေနျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။

လက္ရွိ၌ လူေပါင္း ၃၅ သန္းေက်ာ္ခန္႔မွ ဝန္ေဆာင္မႈကို သံုးစြဲေနၿပီျဖစ္ၿပီး မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ျခင္းႏွင့္ အလႅာပသလႅာပ ေျပာဆိုျခင္း (chat) ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔၌ သံုးစြဲသူမ်ားအတြက္ အလြန္လြယ္ကူသည္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ျခင္း (Private messaging) မွာလည္း FireChat ၏ေရြးခ်ယ္စရာမ်ား (options) ထဲမွတစ္ခု ျဖစ္လာသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔က Private messaging ကိုလွ်ဳိ႕ဝွက္ကုတ္ (encryption) နဲ႔ သံုးႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးေနပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာဖို႔ အတြက္ကေတာ့ တစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္ေလာက္ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ျဖစ္လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘဲ လေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ယူရပါမယ္။ ဒီ app ကိုလုပ္ရတာက အျခား ဆက္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ app ေတြထက္ ပိုခက္လို႔ ဒီေလာက္ အခ်ိန္ယူတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု Daligault မွဆိုသည္။

“တကယ္လို႔မ်ား သင္ဟာသင့္ရဲ႕ လူေတြနဲ႔ FireChat မွာ ေဆြးေႏြးမႈ ျပဳလုပ္ေနတယ္ဆိုရင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက သင့္ရဲ႕ဆက္သြယ္ ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ဘယ္ေနရာက အားနည္းေနတယ္ ဆိုတာကို သိႏိုင္မွာျဖစ္တယ္” ဟု ေဟာင္ေကာင္ အေျခစိုက္ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးျဖစ္ေသာ Michelle Zheng မွေျပာသည္။

FireChat ၌ရွိေသာ အဓိကျပႆနာမွာ သံုးစြဲေနေသာသူ၏ ပတ္လည္၌ရွိေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား အပါအဝင္ လူတိုင္းမွ သင္ေပးပို႔လိုက္ေသာ  မက္ေဆ့ခ်္မ်ားကို ရရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။

-Ref: CNN