Home » 

Amazon စီအီးအို ဂ်က္ဘီးေဇာ့စ္ႏွင့္ စကားစျမည္

By: 

ဟိန္းထက္

ဂ်က္ဘီးေဇာ့စ္သည္ Amazon ကို အြန္လိုင္းစာအုပ္အေရာင္း လုပ္ငန္းေလးအျဖစ္မွ ႏုိင္ငံတကာအြန္လိုင္း လက္လီအေရာင္း လုပ္ငန္းႀကီးအျဖစ္သို႔ ျမႇင့္တင္ခဲ့သည္။

၁၉၈၆ ခုႏွစ္တြင္ ပရင္စတန္ တကၠသိုလ္ကေန လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာသိပၸံဘြဲ႕ ရရွိၿပီးေနာက္ ဂ်က္ဘီးေဇာ့စ္တစ္ေယာက္ ေဝါစထရိက ဘ႑ာေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ဝင္လုပ္သည္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ေတာ့ ဘ႑ာေရး လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ကို စိတ္ကုန္ကာ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္း လုပ္ဖို႔ဆံုးျဖတ္ၿပီး Amazon.com ကိုထူေထာင္သည္။ အြန္လိုင္းကေန စာအုပ္ေရာင္းဖို႔ သူအားထုတ္သည္။ ၁၉၉၅ ခု ႏွစ္ဇူလိုင္လမွာ ပထမဆံုး စာအုပ္စေရာင္းရသည္။ စာအုပ္ေရာင္း လုပ္ငန္းမွသည္ ဘာပစၥည္းမဆို လက္လီေရာင္းခ်သည့္ အြန္လိုင္း လုပ္ငန္းႀကီးအျဖစ္သို႔ တက္လွမ္းႏိုင္ခဲ့သည္။ Kindle စာဖတ္စက္ကဲ့သို႔ နည္းပညာ ပစၥည္းမ်ားလည္း ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနသလို၊ အြန္လိုင္းေဒတာ သိမ္းဆည္းေရး ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း လုပ္ကိုင္ေနသည္။ မစၥတာဘီးေဇာ့စ္ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးကို ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပပါမည္။

Amazon ဟာ အခုေလာက္ထိ ႀကီးထြားေအာင္ျမင္ လာလိမ္႔မယ္လို႔ စလုပ္တုန္းက စိတ္ကူးၾကည့္ဖူးလား။

တစ္ေန႔မွာ ႀကီးႀကီးမားမား ေအာင္ျမင္လာလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ လုပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ အတိုင္းအတာကို တိတိက်က် စိတ္ကူးမၾကည့္ခဲ့တဲ့တိုင္ စိတ္အာ႐ံုနဲ႔ေတာ့ မွန္းထားခဲ့တာ အမွန္ပါ။ စလုပ္တုန္းကေတာ့ စာအုပ္ေတြကို အြန္လိုင္းကေန ေရာင္းမယ္၊ မွာသူေတြဆီ ပို႔ေပးမယ္၊ ဒီအလုပ္ကိုပဲ ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္မယ္ဆိုတာေလာက္ပဲ မွန္းခဲ့မိတာေတာ့ အမွန္ပဲဗ်။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ထင္ထားတာထက္ ပိုေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။ ႏွစ္ပိုင္းအတြင္းမွာကိုပဲ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ျပည္နယ္ ၅၀ လံုးသာမက ျပည္ပ ၄၅ ႏုိင္ငံထိကို စာအုပ္ေတြေရာင္းခ် ႏိုင္ခဲ့တယ္။

စာအုပ္အေရာင္း လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္ တြင္က်ယ္လာတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေဖာက္သည္တစ္ေထာင္ေလာက္ဆီ အီးေမးလ္ပို႔ၿပီး “စာအုပ္အျပင္ ေနာက္ထပ္ ဘာေတြေရာင္းေစ ခ်င္ေသးလဲ” လို႔ သေဘာထား စစ္တမ္းေကာက္ၾကည့္ခဲ့တယ္။ ေဖာက္သည္ေတြဆီက ျပန္လာတဲ့အေျဖေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ မွန္းထားတာထက္ေတာင္ နယ္ပိုက်ယ္ေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာအုပ္လုပ္ငန္းနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ကို အလွမ္းေဝးတဲ့ ကားေရသုတ္တံ ေရာင္းေပးပါ ဆိုတာမ်ဳိးေတာင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာကၽြန္ေတာ္တို႔ လမ္းစေတြ႕သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကၽြမ္းက်င္ၿပီးသား အြန္လိုင္းကေန စာအုပ္ေရာင္းတဲ့ နည္းအတိုင္း တျခားပစၥည္းေတြလည္း ေရာင္းလို႔ရသားပဲဆိုတာ သိသြားတယ္။

စြန္႔ဦးတီထြင္ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယာက္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အဓိက အရည္အေသြးေတြ ေျပာပါဦး။

ေရာက္သေလာက္နဲ႔ တင္းတိမ္မေနတဲ႔စိတ္မ်ဳိး ရွိဖို႔ပဲဗ်။ ဘယ္အဆင့္ေရာက္ေရာက္ ဒီအလုပ္ကို ဒီ့ထက္ပိုေကာင္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ အၿမဲေတြးႀကံ စမ္းသပ္ေနရမယ္။ လုပ္ငန္းရွင္လုပ္ရတာနဲ႔ တီထြင္ဖန္တီးသူ သိပၸံပညာရွင္ လုပ္ရတာ သေဘာတရားခ်င္း အတူတူပဲ။ တီထြင္ဖန္တီး သူေတြဟာလည္း အၿမဲေတြးႀကံေနရတယ္။ လက္ရွိေရာက္ထားၿပီးသား တီထြင္မႈထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ ဘယ္လို  အဆင့္တက္ရမလဲ စဥ္းစားဖို႔က သူ႔အဓိကအလုပ္ပဲ။ အလုပ္တစ္ခုက ေကာင္းေနၿပီ၊ အဆင္ေျပေနၿပီ ဆိုရင္လည္း ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေက်နပ္ေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေကာင္းသထက္ ေကာင္းေအာင္ ဘာထပ္လုပ္လို႔ ရေသးလဲ အၿမဲစဥ္းစားေနတာပဲ။

ေနာက္တစ္ခ်က္အေနနဲ႔ ႐ံႈးရဲဖို႔လိုတယ္။ စမ္းရဲရမယ္၊ မေအာင္ျမင္မွာ ပ်က္စီးမွာမေၾကာက္နဲ႔။ စြန္႔ဦးတီထြင္ လုပ္ငန္းရွင္ေကာင္းဆိုတာ အႀကံဉာဏ္သစ္ေတြ အၿမဲထုတ္ေနရမယ္။ အေသးစိတ္ပိုင္းမွာလည္း အေျခအေန အခ်ိန္အခါလိုက္ၿပီး ျပဳလြယ္ျပင္လြယ္ ဖန္တီးလြယ္သူ ျဖစ္ရမယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ရည္မွန္းခ်က္ တိက်ဖို႔ပဲ။ အေကာင္းဆံုး ပစၥည္းေတြ၊ ဝန္ေဆာင္မႈေတြဆိုတာ ကိုယ္ဘာလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ တိတိက်က် ရွိသူေတြလက္က ထြက္လာတာခ်ည္းပဲ။ ရည္မွန္းခ်က္ တိတိက်က် ရွိသူေတြဟာ မိုးလင္းႏိုးလာရင္လည္း ဒီစိတ္၊ ညအိပ္ရာ ဝင္ခ်ိန္ထိလည္း ဒီစိတ္ဆိုတာမ်ဳိး ရည္မွန္းခ်က္ ေပါက္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေတြးႀကံအားထုတ္ရင္း အသက္ရွင္သန္ၾကတယ္။

မစၥတာဘီးေဇာ့စ္ဟာ Amazon ကို ႀကီးထြားလာေအာင္ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ ေပးခဲ့႐ံုသာမက အၿမဲတမ္းလည္း သစ္လြင္ဆန္းသစ္ေနေအာင္ မၾကာမၾကာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ေနတာေတြ႕ရတယ္။ ဒီေလာက္ႀကီးမားတဲ့ လုပ္ငန္းႀကီးတစ္ရပ္ကို စြန္႔ဦးတီထြင္ လုပ္ငန္းငယ္ တစ္ခုအတိုင္း အၿမဲသစ္လြင္ လန္းဆန္းေနေအာင္ ဖန္တီးထားႏုိင္ဖို႔ ဘယ္အခ်က္ေတြ အေရးအႀကီးဆံုးလဲ။

အၿမဲသစ္လြင္ လန္းဆန္းေနေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ က်ဆံုးျခင္း၊ မေအာင္ျမင္ျခင္းေတြ ကပ္ပါလာမယ္ဆိုတာ သိလ်က္နဲ႔ ရဲရဲလုပ္ရဲတဲ့ စိတ္မ်ဳိးရွိဖို႔လိုတယ္။ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေရရွည္က်ားကုတ္က်ားခဲ လုပ္လိုစိတ္ရွိဖို႔က အဓိကပဲ။ 

တခ်ဳိ႕ကေျပာတယ္။ Amazon ဟာ ေဖာက္သည္ေတြတိုးရၿပီး အဆင္ေျပေနခ်ိန္မွာ လုပ္ငန္းငယ္ေလးေတြကေတာ့ Amazon ဆီ ေဖာက္သည္ေတြ ပါသြားလို႔ ဒုကၡေရာက္ေနၿပီတဲ႔။

တခ်ဳိ႕ေသာ လုပ္ငန္းငယ္ေလးေတြဆို Amazon ေၾကာင့္ အရင္ထက္ေတာင္ အလုပ္ျဖစ္ေနၾက ပါေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ လက္တြဲၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ေဖာက္သည္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္းဝယ္ႏိုင္လို႔ ေအာင္ျမင္ေနၾကတဲ့ လုပ္ငန္းငယ္ေလးေတြ သန္းခ်ီၿပီး ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ Kindle Direct Publishing ဝန္ေဆာင္မႈကို ၾကည့္ပါ။ ဘယ္ထုတ္ေဝသူကမွ လက္မခံလို႔ လူအမ်ားေရွ႕ မေရာက္ႏုိင္တဲ႔ စာေရးဆရာေကာင္းေတြ Kindle Direct Publishing သံုးၿပီး ကိုယ္တိုင္ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေဝလိုက္လို႔ ေအာင္ျမင္မႈ ရသြားတာ အမ်ားႀကီးပဲ။ Amazon ဟာ လုပ္ငန္းငယ္ေလးေတြကအစ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီကိုပါ ျမႇင့္တင္ေပးေနပါတယ္။ Amazon Web Services ဆိုရင္လည္း လုပ္ငန္းငယ္ေလး ေတြအတြက္ ေစ်းအသက္သာဆံုး အြန္လိုင္းေဒတာ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ေပးေနတဲ့အတြက္ လုပ္ငန္းငယ္ေတြဟာ သူတို႔ဝက္ဘ္ဆိုက္ေတြကို Amazon Web Services မွာတင္ၿပီး ကမၻာတစ္ဝန္းက ေဖာက္သည္ေတြ၊ ေဖာက္သည္ျဖစ္လာ ႏိုင္ေျခရွိသူေတြဆီ ေဒတာခကုန္က်စရိတ္ သက္သက္သာသာနဲ႔  လုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္ေနပါၿပီ။

နည္းပညာ က႑တိုးတက္မႈနဲ႔  တီထြင္ဖန္တီးမႈပိုင္း တိုးတက္မႈဟာ ဘယ္တုန္းကနဲ႔မွ မတူေအာင္ အျမင္႔ဆံုးအေနအထား ေရာက္ေနတယ္လို႔ ထင္ပါသလား။

လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ကိုလိုက္ၿပီး တိုးတက္မႈႏႈန္းေတြ ကြာျခားႏုိင္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ တိုးတက္မႈကေတာ့ နယ္ပယ္တိုင္းမွာ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္ဟာ အိုင္ဒီယာေခတ္ (အႀကံဉာဏ္) ျဖစ္တာေၾကာင္႔ ဘယ္ေခတ္နဲ႔မွမတူတဲ့ အားသာခ်က္တစ္ခ်က္လည္း ရွိေနပါတယ္။ အိုင္ဒီယာသစ္တစ္ခု ထြက္ေပၚတိုင္း သူကတစ္ဆင့္ ေနာက္ထပ္အိုင္ဒီယာသစ္ ႏွစ္မ်ဳိးထပ္ထြက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကာေလ ဆပြားမ်ားေလပါပဲ။ ဥပမာ ေရႊတူးၾကသူေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရႊသိုက္ေတြ႕ၿပီဆိုရင္ လူေတြၿပံဳေရာက္သြားတာပဲ။ လူမ်ားမ်ားသြားတူးေလ ေရႊျမန္ျမန္ ကုန္သြားေလပါပဲ။ အိုင္ဒီယာကေတာ့ လူမ်ားမ်ားဝိုင္းတူးေလ ဆပြားႏွစ္ဆ ပိုပိုေပါက္ဖြားေလပါပဲ။

Ref: The Man Who Sells Every-thing by Gideon Rose From Foreign Affairs