Home » 

AppExpo မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း

လက္ရွိ မိုဘိုင္းဖုန္းေစ်းကြက္ တစ္ဟုန္ထိုးတိုးတက္လာတဲ့ အျပင္ စမတ္ဖုန္းသံုးစြဲမႈဟာလည္း အခ်ိန္တိုင္း တိုးတက္လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ စမတ္ဖုန္းနဲ႔App ေတြဆိုတာက လက္ဖဝါးနဲ႔ လက္ဖမို႔လို ခြဲျခားမရတဲ့ မ်က္ႏွာစာေတြ ျဖစ္ေနတာၾကတာပါ။ ျပည္တြင္း App ေတြရဲ႕ အလားအလာကေတာ့ ျပည္တြင္း စမတ္ဖုန္းေစ်းကြက္ ဒီေရနဲ႔အတူတူ တိုးတက္လာမလား။ ဘယ္လို ေလွ်ာက္လွမ္းေနၾကသလဲ ဆိုတာ တင္ျပခ်င္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္  AppExpo ပြဲကို က်င္းပျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ျပပြဲက်င္းပတဲ့အခါ ေတြ႕ၾကရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ ဒီကမိုဘိုင္းအက္ပ္ေစ်းကြက္ အေပၚ အျမင္ေတြကို ေမးျမန္း စံုစမ္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီျပပြဲကို က်င္းပျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကဘာမ်ား ျဖစ္ပါသလဲ။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီျပပြဲကိုျပဳလုပ္ဖို႔ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက အိုင္ဒီယာစရခဲ့တာပါ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ မၾကာခင္မွာဘဲ ျမန္မာျပည္မွာ မိုဘိုင္းဖုန္းအသံုးျပဳသူေတြ မ်ားျပားလာေတာ့မယ္ဆိုတာ တယ္လီကြန္း အသစ္ေတြ၀င္လာေတာ့မယ္ ဆိုကတည္းက အားလံုးသိၿပီးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ အတြက္က မိုဘိုင္း အက္ပ္ေတြ အခုထက္ပိုၿပီးထြက္လာ သင့္တယ္ဆိုတာရယ္ Android စတင္အသက္၀င္ၿပီး အသံုးမ်ားလာတာရယ္ေၾကာင့္ ျမန္မာေတြလည္း ဒီဘက္ပိုင္းမွာ ထုတ္လုပ္မွဳစြမ္း အားျမင့္လာေတာ့မယ္ဆိုတာကို နားလည္ထားတဲ့ အတြက္ ဒါေတြကို လူေတြသိေအာင္ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္၊ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ႐ိုးအီေနတဲ့ software ထုတ္ကုန္ေတြျဖစ္တဲ့ POS တို႔ ၀န္ထမ္းလစာတြက္တဲ့ software တို႔ ကေနၿပီး cloud or mobile platform ေပၚ ကေနၿပီးသံုးလို႔ရတဲ့ ERP ေတြနဲ႔လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ software ေတြ၊ စားေသာက္ဆိုင္ ဟိုတယ္ေတြနဲ႔ အျခားလုပ္ငန္းေတြမွာ လိုအပ္လာမယ့္ software ေတြ၊ banking and payment platform စတာေတြကို လည္း လုပ္ငန္းေတြ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ အစိုးရဌာနေတြပိုၿပီး သံုးလာႏိုင္ေအာင္ပိုၿပီး သိလာေအာင္ awareness ပိုရဖို႔အတြက္ software relative ျပပြဲ တစ္ခုေတာ့ လုပ္မွျဖစ္မယ္ဆိုၿပီး ဒါကိုႀကိဳးစားခဲ့တာပါ။

ဒီေတာ့ အဲဒီမွာစတဲ့အခါ ဘာအခက္အခဲေတြရွိခဲ့လဲ။

စစျခင္းတုန္းကလည္း ခက္ပါတယ္။ အခုလည္း အခက္အခဲက ရွိေနပါေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ ICT နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ျပပြဲေတြက အၿမဲတမ္းရွိပါ တယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ hardware ပိုင္းကို အဓိက ထားၾကေတာ့ software ဝင္ျပတဲ့သူ ေတြအေနနဲ႔ စိတ္၀င္စားမႈ က်ဆင္းေစတာေတြ႕ရပါတယ္။ software ဆိုတာ အခုေတြ႕ အခု၀ယ္ၾကေလ့ရွိတာ မဟုတ္ပါဘူး အထူးသျဖင့္ လုပ္ငန္းသံုး ေတြမွာေပါ့။ အဓိကအားျဖင့္ ဒီအပိုင္းမွာ အစိုးရက အႀကီးဆံုး စားသံုးသူျဖစ္ေနတာရယ္။ လုပ္ငန္းႀကီးေတြကို သီးသန္႔ေရးဆြဲေပးတာ ဒါမွမဟုတ္ ေရာင္းခ်ရတာက အမ်ားစုျဖစ္ေနေတာ့ လုပ္ငန္းငယ္ေတြနဲ႔ သူတို႔ထုတ္ ကုန္ေတြ ေနရာမရ ေစ်းကြက္မရတာေတြလည္း ရွိေနတယ္ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုသီးသန္႔ ျပပြဲတစ္ခုက ရွိကုိရွိသင့္တယ္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက မိုဘိုင္းအက္ပ္ဆိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဝယ္သံုးဖို႔ အတြက္ awareness မရွိေသးဘူး။ ဒီအတိုင္း ေပးသံုးထားႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားမယ့္သူေတြ မရွိေသးဘူး။ ဒီေတာ့ survive မလုပ္ႏိုင္လို႔ ရပ္နားသြားတဲ့ မိုဘိုင္း အက္ပ္ထုတ္တဲ့ျမန္မာလူငယ္ေတြ အမ်ားအျပားေတြ႕ခဲ့ရတယ္။ ဒါကႏွေျမာဖို႔ သိပ္ေကာင္းတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒီအေၾကာင္း အခ်က္ ၂ ခုစလံုးအတြက္ ေစ်းကြက္ကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ဖို႔၊ သံုးတဲ့သူေတြ တိုးတက္လာဖို႔၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္မိဖို႔ ဒီလိုပြဲကို က်င္းပရတယ္။ က်င္းပတဲ့အခါမွာ အေထာက္အပံ့ေကာင္း ေကာင္းမရွိဘဲနဲ႔ ႀကီးမား က်ယ္ျပန္႔တဲ့ awareness ရရွိဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ ၿပီးတဲ့ အခါမွာ ေစ်းေရာင္းပြဲ လို မဟုတ္တဲ့ အတြက္ လူအမ်ားအျပား မလာတာကို ေျပာၾကတာလည္းရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတကာ software show ေတြမွာ လည္း ဒီလိုပဲေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ လူအမ်ားႀကီးလာေလ့ မရွိပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ သူ ေတြ ျဖစ္တဲ့မီဒီယာနဲ႔ Industry ထဲကသူေတြ၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြပဲ ေရာက္လာရင္ ဒါကေအာင္ျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါက ပါ၀င္မယ့္ သူေတြ အတြက္ ဆြဲေဆာင္မႈက်ဆင္းေစတဲ့ အခ်က္လို ျဖစ္ေနတာ အခက္အ ခဲတစ္ရပ္ျဖစ္ေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာသလို အေထာက္အပ့ံ ေကာင္းေကာင္းရဖို႔ အတြက္ အတားအဆီး တစ္ရပ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကိုနားလည္ဖို႔ အေတာ္ေလး ႀကိဳးစားရဦးမယ္ထင္တယ္။

ဘာလို႔မ်ား ႏွစ္စဥ္ MICT မွာက်င္းပခဲ့တာလဲ။

ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေၾကာင့္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္လိုခ်င္တဲ့ ပံုစံနဲ႔ လည္းကိုက္ညီပါတယ္။  ဒီေနရာက ျမန္မာ့အိုင္စီတီနည္းပညာ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ တည္ ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ပထမဦးဆံုးေသာ အေဆာက္အဦ လည္းျဖစ္၊ လက္ရွိျမန္မာ့နည္းပညာရပ္၀န္းရဲ႕ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုးနဲ႔ စုစည္း ထားတဲ့ ေနရာ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ MICT ကသူေတြကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ မိသားစုလိုျဖစ္ေနၿပီး သံေယာဇဥ္ရွိတဲ့ေနရာ ဒီေနရာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ေအာင္ျမင္မႈ တစ္ခုဆီ တြန္းပို႔ေပးႏိုင္မယ့္ ေနရာလို႔ ဒီလိုယံုၾကည္တာေၾကာင့္ ႏွစ္တိုင္းဒီမွာပဲ က်င္းပတာပါ။

ဒီကမိုဘိုင္းအက္ပ္ေစ်းကြက္ကိုဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ဒီမွာက သံုးတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီး တိုးတက္လာတာကိုပဲ ျမင္ၾကတယ္။ တကယ့္ေစ်းကြက္အစစ္က ထင္ထားသေလာက္ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ စမတ္ဖုန္းကို ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား သံုးၾကတဲ့ အတြက္ အလားအလာေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မွာ  မိုဘိုင္းဖုန္း အတြက္ေရးထားတဲ့ အက္ပ္ေတြက အရင္ကတည္းကရွိတယ္။ ဥပမာ ကိုထူးျမင့္ေနာင္တို႔ဆုိ အေစာပိုင္းကတည္းက ဒီေစ်းကြက္မွာစတင္ခဲ့တယ္။ မိုဘိုင္းဂိမ္း ဆိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ကိုျမင့္ေက်ာ္သူတို႔လို၊ အခု ကိုေအးေမာင္ တို႔လိုလုပ္ေနတဲ့သူ ေတြရွိတယ္။ ျပႆနာကဝယ္သံုးဖို႔၊ ဝယ္သံုးတတ္ေအာင္၊ ဝယ္ သံုးႏိုင္ေအာင္ ဒါေတြကို လိုအပ္ေ နေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ IP ျပႆနာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတြအတြက္ အကာအကြယ္ေတြ လိုအပ္ေနေသးတယ္။ အဆိုးဆံုး ကေတာ့ ဒီႏွစ္ေတြ မွာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြက ျမန္မာ့ မိုဘိုင္း ေစ်းကြက္ထဲကို သူတို႔အက္ပ္ေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မိတ္ဆက္လာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ထုတ္လုပ္တဲ့သူေတြ မ်ားလာတာ သာရွိတာသံုးစြဲသူေတြက ထင္သေလာက္ တက္မလာေသးဘူး။ အခမဲ့ သံုးႏိုင္တဲ့ အသံုးတည့္တဲ့ ဟာေတြကို ေတာင္ မသံုးၾကတာေတြရွိတယ္။ ဥပမာ သတင္း အက္ပ္လို ဟာေတြ၊ ဒူ၀ံလို အင္တာတိန္႔မန္႔ျဖစ္ၿပီး အသစ္ျဖစ္လာေတြ၊ သိပ္မသံုးၾကေသးဘူး။ သံုးစြဲသူ အမ်ားအျပား ရွိေနတာကလည္း ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ စီးပြားေရးပိုင္းကို တိုးတက္ေစ လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တက္မလာေသးဘူး။ ဒီေတာ့ ေရာင္းဖို႔ဆိုတာ အင္မတန္ ခက္ခဲတဲ့ အပိုင္းမွာ ရွိေနေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒီအေလ့အထကို ေျပာင္းႏိုင္ဖို႔ အတြက္ awareness ေကာင္းေကာင္း ေပးႏိုင္ဖို႔လိုေသးတယ္။ user behavior ကိုသိတဲ့ သူက ဒီအထဲက ေဖာက္ထြက္ သြားႏိုင္လိမ့္မယ္။ ဘယ္သူျဖစ္ လာမလဲေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာေပါ့။ တျခားတိုင္းျပည္နဲ႔ေတာ့ ကြာတဲ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနေသးတယ္။

e-commerce ေတြက် ေတာ့ေရာ။

ဒါက မိုဘုိင္းအက္ပ္ကိုေရာင္းတာ မဟုတ္ဘူး။ သူ႔ပလက္ေဖာင္းတစ္ခုအေနနဲ႔ သံုးၾကတာ။ အခုက ျမန္မာျပည္မွာ အြန္လိုင္းက ေစ်း၀ယ္တာ ေခတ္စားတာတဲ့ အတြက္ အလားအလာအေကာင္းဆံုး အရာတစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမ့ဲ ျပႆနာက ဒီလိုဆိုဒ္ေတြေပၚက ေစ်းဝယ္တာနည္းၿပီး Facebook page ေတြကေန ဝယ္တာမ်ားေနတယ္။ ဒီေတာ့ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ စီးဆင္းသြားတဲ့ ေငြေတြက လြတ္ကုန္တာေပါ့။ ဒါကို Payment အားေကာင္းလာဖို႔နဲ႔ e-commerce ဆိုဒ္ေတြ ပို ေကာင္းလာဖို႔၊ ေရာင္းသူဝယ္သူ ေတြက ဘဏ္ေတြေပၚကေန တစ္ဆင့္အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေတာ့ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ အသံုးျပဳသူေတြက ျမန္မာ e-com-merce  ဆိုဒ္ေတြေပၚမွာ ေရာင္းၾကဝယ္ၾကမလား စိတ္၀င္စားစရာေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

Startup ေတြေတာ္ေတာ္မ်ား လာတာနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွဳေတြ ရရွိသြားၾကတဲ့ အေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

အခုက အားလံုး startup လုပ္ဖို႔ပဲအာ႐ံု စိုက္ေနၾကတာေတြ႕ရတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ဘာမွ  ဂဃနဏ သိတာေတာ့နည္းတယ္။ အဓိကကေတာ့ ဆြဲေဆာင္မႈ သိပ္ေကာင္းေနတာကိုး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရရွိသြားၾကတဲ့ သူေတြကို အားက်တာလည္းက်တာေပါ့။ သူတို႔လည္း လြယ္လြယ္ရခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အားသာတဲ့ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရင္းေတြကိုေတာ့ သိထားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါကိုခ်ည္းေမွ်ာ္ကိုးေနမယ့္အစား startup လုပ္မယ့္ လူငယ္ေတြ အခ်င္းခ်င္း ေပါင္းၿပီး လုပ္ရင္ ပိုေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ မ်ားလာတာ ေကာင္းေတာ့လည္း ေကာင္းပါတယ္ တစ္ဖက္ကၾကည့္ရင္ ေနာက္တစ္ဖက္ ကၾကည့္ရင္ အားလံုးလုပ္ငန္းရွင္ လုပ္ဖို႔ စိတ္ကူးလိုက္ေတာ့ HR အခက္အခဲနည္းနည္း ျဖစ္သြားတယ္။ အင္အားေတြျပန္႕က်ဲသြားသလိုခံစားရတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ အသစ္ေတြ က်ဆင္းသြားတယ္၊  နည္းပညာခ်င္း အိိုင္ဒီယာခ်င္း ေပါင္းစပ္ႏိုင္ ဖို႔ အခြင့္အလမ္းနည္းသြားတယ္။ အဲဒီအစား တစ္ခုေကာင္းေလးကို ကိုင္ၿပီး ထိုင္ေစာင့္ေနသလိုျဖစ္လာတယ္။

ဒီႏွစ္ AppExpo မွာဘာေတြ ထူးဦး မလဲ။

ထူးတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စပြန္ဆာမရွိဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ YangonHeartz အေနနဲ႔ ဒီပြဲကိုေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႔ ႐ုန္းကန္ခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ industry ထဲက ကူညီေပးတဲ့ သူေတြ၊ ပါဝင္ျပသၾကတဲ့သူေတြ၊ မီဒီယာေတြေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္အားရွိခဲ့တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက သူတုိ႔ထုတ္ကုန္ေတြ မၿပီးျပတ္တဲ့ အတြက္ မပါ၀င္ႏိုင္ခဲ့ဘူး၊ တခ်ိဳ႕က ဘတ္ဂ်က္အခက္အခဲေၾကာင့္၊ တခ်ဳိ႕ကအဆင္သင့္မျဖစ္လို႔ စသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၿပိဳင္ပြဲတစ္ခုကိုထည့္ သြင္းထားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ ဒီႏွစ္မွာ အခမဲ့ ၀င္ေရာက္ျပသမွဳေတြကို တိုးၿပီးေပးခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏွစ္တိုင္းပါဝင္တဲ့ Samsung Tech Institute ကေနၿပီး တစ္ႏိုင္လံုးကကြန္ပ်ဳတာတကၠသိုလ္ေတြ၊ နည္းပညာတကၠသိုလ္ေတြကေနၿပီး ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ရာမွာ ဆုရရွိခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြရဲ႕ ထူးျခားတဲ့ Apps ေတြျပသြားမွာ ျဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္ထဲကို မေရာက္ေသးတဲ့ App ေတြကိုလည္း မိတ္ဆက္သြားဖို႔ ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ Apps competition ကိုလည္း Mekong innovation နဲ႔ ပူးတြဲက်င္းပဖို႔ ထည့္သြင္း ထားပါေသးတယ္။

ဒီပြဲကိုဘာေတြမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ထားပါေသးလဲ။

ဒီပြဲကို မႏွစ္ကထက္အမ်ားႀကီးေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ပါတယ္။ စပြန္ ဆာမရွိလို႔ ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္အမ်ား အျပားမလုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ awareness ေကာင္းေကာင္းေပးႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒီလိုဘဲ ပါဝင္ျပသၾကတဲ့ သူေတြရဲ႕ထုတ္ကုန္ေတြကိုလည္း မီဒီယာေတြကေနတစ္ဆင့္ လူထုက ပိုမို နားလည္သိရွိသေဘာေပါက္ၾကဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါကၽြန္ေတာ္တို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအတိုင္း ဒီပြဲက industry အတြက္ ဆက္ၿပီး ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။